Uglerod polat
Mehaniki häsiýetleri, esasan, polatdaky uglerodyň mukdaryna bagly bolan we umuman hiç hili möhüm legirleýji elementler goşulmaýan polat, käwagt ýönekeý uglerod ýa-da uglerod polat diýlip atlandyrylýar.
Uglerodly polat, şeýle hem uglerodly polat diýlip atlandyrylýar, 2% -den az uglerodly WC bolan demir-uglerod erginlerini aňladýar.
Uglerodly polat, adatça, ugleroddan başga-da, az mukdarda kremniý, marganes, kükürt we fosfory öz içine alýar.
Ulanylyşyna görä, uglerodly polat üç kategoriýa bölünip bilner: uglerodly gurluşly polat, uglerodly gurally polat we erkin kesilýän gurluşly polat, uglerodly gurluşly polat gurluşyk we maşyn gurluşygy üçin iki görnüşli gurluşly pola bölünýär;
Eretmek usulyna görä, tekiz peç polatyna, konwertor polatyna we elektrik peç polatyna bölünip bilner;
Deoksidleşdiriş usulyna görä gaýnaýan polat (F), oturymly polat (Z), ýarym oturymly polat (b) we ýörite oturymly polat (TZ) bölünip bilner;
Uglerod mukdaryna görä, uglerodly polat pes uglerodly polada (WC ≤ 0.25%), orta uglerodly polada (WC0.25%-0.6%) we ýokary uglerodly polada (WC> 0.6%) bölünip bilner;
Fosforyň kükürt mukdaryna görä, uglerodly polat adaty uglerodly polada (fosfor saklaýan, kükürt ýokary), ýokary hilli uglerodly polada (fosfor saklaýan, kükürt pes) we ýokary hilli polada (fosfor saklaýan, kükürt pes) we ýörite ýokary hilli polada bölünip bilner.
Umumy uglerodly polatda uglerod mukdary näçe ýokary bolsa, gatylygy, berkligi şonça ýokary bolýar, ýöne plastikligi şonça pes bolýar.
Dat almaýan polat
Dat almaýan polat kislota we dat almaýan polat diýlip atlandyrylýar, ol iki esasy bölekden ybarat: dat almaýan polat we kislota we dat almaýan polat. Gysgaça aýdylanda, atmosfera poslamasyna garşy durup bilýän polat dat almaýan polat diýlip atlandyrylýar, himiki serişdeler bilen poslamasyna garşy durup bilýän polat bolsa kislota we dat almaýan polat diýlip atlandyrylýar. Dat almaýan polat, matrisa hökmünde 60% -den gowrak demirden ybarat bolan we hrom, nikel, molibden we beýleki legirleýji elementleri goşýan ýokary legirlenen polatdyr.
Polat 12% -den köp hrom saklaýan bolsa, howadaky we suwuklandyrylan azot kislotasyndaky polat poslamaga we poslamaga aňsatlyk bilen sebäp bolmaýar. Sebäbi hrom polat ýüzünde örän berk hrom oksidi plýonkasyny emele getirip, polaty poslamadan netijeli goraýar. Hromyň düzüminde poslamaýan polat, adatça, 14% -den köp, ýöne poslamaýan polat düýbünden poslamaýan däl. Kenarýaka sebitlerinde ýa-da howanyň käbir agyr hapalanyşlarynda, howanyň hlorid ionlarynyň mukdary köp bolanda, atmosfera açyk poslamaýan polatyň ýüzünde käbir pos tegmilleri bolup biler, ýöne bu pos tegmilleri diňe ýüz bilen çäklenýär, poslamaýan polatyň içki matrisasyny zaýalamaýar.
Umuman aýdanyňda, hrom Wcr-iň mukdary 12% -den köp bolan polat polatyň häsiýetlerine eýedir, polat mikrostrukturasyna görä ýylylyk bilen işlenilenden soň bäş kategoriýa bölünip bilner: ferrit polat, martensit polat, austenitik polat, austenitik-ferrit polat we çökündi karbonlaşdyrylan polat.
Dat almaýan polat, adatça, matrisa gurluşy boýunça bölünýär:
1, ferritli polat. 12% -den 30% -e çenli hrom saklaýar. Hromyň mukdarynyň artmagy we hlorid stresiniň korroziýa garşylygynyň ýokarlanmagy bilen onuň korroziýa garşylygy, berkligi we kebşirlenmegi beýleki polat görnüşlerinden has gowy.
2, austenitik polat. 18% -den gowrak hrom öz içine alýar, şeýle hem takmynan 8% nikel we az mukdarda molibden, titan, azot we beýleki elementleri öz içine alýar. Umumy iş görkezijileri gowy, dürli gurşawlaryň korroziýasyna çydamly bolup biler.
3, Austenitik – ferrit dupleks polat. Austenitik we ferrit polatdan ybarat bolup, superplastiklik artykmaçlyklaryna eýedir.
4, martensit polatdan ýasalan polat. Ýokary berklik, ýöne pes plastiklik we kebşirleniş ukyby.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 15-nji noýabry
