Flanş näme?
Gysgaça aýdylanda flanş, diňe umumy termin, adatça birnäçe berk deşikleri açmak üçin ulanylýan meňzeş disk şekilli metal göwräni aňladýar, başga zatlary birikdirmek üçin ulanylýar, bu hili zat maşynlarda giňden ulanylýar, şonuň üçin ol biraz geň görünýär, flanş diýlip atlandyrylýança, onuň ady iňlis flanşyndan gelip çykýar. Şonuň üçin turba we turba bölekleriniň özara baglanyşygy, turbanyň ujuna birikdirilende, flanşyň deşigi bar, iki flanşy ýasamak üçin wintler bar. Flanşyň arasynda prokladka möhüri bilen berk baglanyşykly.
Flanş disk şekilli bölek bolup, turba geçiriji inženerçiliginde iň köp duş gelýän bölekdir, flanş jübüt görnüşde ulanylýar.
Flanş birikmeleriniň görnüşlerine gelende, üç bölek bar:
- Turba flanşlary
- Gaplama
- Bolt birikmesi
Köp halatlarda, turba flanş bölegi bilen bir materialdan ýasalan belli bir prokladka we bolt materialy tapylýar. Iň köp ýaýran flanşlar poslamaýan polat flanşlardyr. Beýleki tarapdan, flanşlar meýdançanyň talaplaryna laýyk gelmek üçin dürli materiallarda bar. Iň köp ýaýran flanş materiallarynyň käbiri meýdançanyň hakyky talaplaryna baglylykda monel, inkonel we hrom molibdendir. Materialyň iň gowy saýlanmagy belli bir talaplary bolan flanşy ulanmak isleýän ulgamyňyzyň görnüşine bagly bolmalydyr.
Flanşlaryň 7 umumy görnüşi
Ýerleşýän ýeriň talaplaryna laýyklykda dürli görnüşli flanşlar saýlanyp bilner. Ideal flanşyň dizaýnyna laýyk gelmek üçin ygtybarly işlemegi, şeýle hem uzak hyzmat möhleti üpjün edilmeli we iň amatly baha göz öňünde tutulmaly.
1. dişli flanes:
Flanes deşiginde dişli bolan dişli flanesler armaturada daşarky dişliler bilen berkidilýär. Dişli birikme bu ýerde ähli ýagdaýlarda kebşirlemegiň öňüni almak üçin niýetlenendir. Ol esasan gurnaljak turba bilen dişlileri gabat getirmek arkaly birikdirilýär.
2. Soketli kebşirlenen flanşlar
Bu görnüşli flanes, adatça, pes temperatura we pes basyş sebitiniň diametriniň bir ýa-da köp ugurly file kebşirlemek bilen baglanyşygy üpjün etmek üçin turbanyň flanesiň içine ýerleşdirilýän birikme bilen häsiýetlendirilýän kiçi turbalar üçin ulanylýar. Bu bolsa, beýleki kebşirlenen flanes görnüşleri bilen deňeşdirilende, dişli uçlar bilen baglanyşykly çäklendirmeleriň öňüni alýar we şeýlelik bilen gurnamagy ýeňilleşdirýär.
3. Gyra flanşlary
Gyra flanesi, flanes birikmesini emele getirmek üçin daýanç flanesi bilen ulanmak maksady bilen, ştiftiň ujunyň armatura bilen kebşirlenen bolmagyny talap edýän flanes görnüşidir. Bu dizaýn bu usuly fiziki giňişligiň çäkli bolan ýa-da ýygy-ýygydan sökülmegiň talap edilýän ýa-da ýokary derejeli tehniki hyzmatyň talap edilýän dürli ulgamlarda meşhur etdi.
4. Süýşýän flanşlar
Süýşýän flanşlar örän giňden ýaýrandyr we ýokary akym tizligi we geçirijilik ukyby bolan ulgamlara laýyk gelýän dürli ölçeglerde bar. Flanşy diňe turbanyň daşky diametrine laýyk getirmek birikdirmegi gurnamagy örän aňsatlaşdyrýar. Bu flanşlary gurnamak biraz tehniki, sebäbi flanşy turba berkitmek üçin iki tarapdan hem file kebşirleme talap edilýär.
5. Ýalňyş flanşlar
Bu görnüşli flanesler turba ulgamlarynyň gutarmagy üçin gowy amatlydyr. Perde plastinkasy bolt bilen berkidilip bilinýän boş disk ýaly görnüşdedir. Bular dogry gurnalandan we dogry prokladka bilen utgaşdyrylandan soň, ajaýyp möhürleme üpjün edýär we gerek bolanda aňsatlyk bilen aýrylýar.
6. Kebşirlenen boýun flanşlary
Kebşirlenen boýun flanesleri gyra flaneslerine örän meňzeş, ýöne gurnamak üçin ýanbaşdan kebşirleme talap edilýär. Bu ulgamyň işiniň bitewiligi we köp gezek egilip, ýokary basyşly we ýokary temperaturaly ulgamlarda ulanylyp bilinmegi ony önümçilik turbalary üçin esasy saýlaw edýär.
7. Ýöriteleşdirilen flanşlar
Bu görnüşli flanş iň tanyşdyr. Şeýle-de bolsa, dürli ulanylyşlara we gurşawlara laýyk gelýän goşmaça ýöriteleşdirilen flanş görnüşleriniň giň görnüşi bar. Nipo flanşlary, weldo flanşlary, giňeldiji flanşlar, deşikler, uzyn kebşir boýunlary we reduktor flanşlary ýaly başga-da dürli wariantlar bar.
Flanşlaryň 5 ýörite görnüşi
1. WeldoFdil
Weldo flanesi Nipo flanesine örän meňzeýär, sebäbi ol penje bilen kebşirlenen flanesleriň we şahalaryň birleşdiriji birikmeleriniň utgaşmasydyr. Weldo flanesleri aýry-aýry bölekleriň kebşirlenen bolmagynyň ýerine, berk dökülen bir bölekden ýasalýar.
2. Nipo flanesi
Nipoflanž 90 gradus burç bilen egilen şaha turbadyr, ol penje bilen kebşirlenen flanşlary we dölen Nipoleti birleşdirip öndürilýän önümdir. Nipo flanşynyň berk bir bölek dölen polat bolandygy anyklanylsa-da, onuň iki dürli önüm bilen kebşirlenendigi düşünilmeýär. Nipoflanžyň gurnalmagy turbany geçirmek üçin enjamyň Nipolet bölegine kebşirlemekden we flanş bölegini turba gurujylar tarapyndan turbanyň flanşyna bolt bilen berkitmekden ybaratdyr.
Nipo flanşlarynyň dürli görnüşli materiallarda, ýagny uglerodda, ýokary we pes temperaturaly uglerod polatlarynda, poslamaýan polat görnüşlerinde we nikel garyndylarynda bardygyny bilmek möhümdir. Nipo flanşlary esasan güýçlendirilen önümçilikden ýasalýar, bu bolsa olara standart Nipo flanşlary bilen deňeşdirilende goşmaça mehaniki berklik bermäge kömek edýär.
3. Elboflanj we Latroflanj
Elboflanş flanşyň we Elboletiň utgaşmasy hökmünde bellidir, Latroflanş bolsa flanşyň we Latroletiň utgaşmasy hökmünde bellidir. Tirsek flanşlary turbalary 45 graduslyk burç bilen şahalamak üçin ulanylýar.
4. Aýlanýan halkaly flanşlar
Aýlanýan halkaly flanşlaryň ulanylyşy iki jübüt flanşyň arasynda bolt deşikleriniň deňleşdirilmegini ýeňilleşdirmek üçin niýetlenendir, bu bolsa köp ýagdaýlarda, mysal üçin, uly diametrli turbageçirijileriň, suwasty ýa-da deňiz turbageçirijileriniň we şuňa meňzeş gurşawlaryň gurnalmagynda has peýdalydyr. Bu görnüşli flanşlar nebitde, gazda, uglewodorodlarda, suwda, himiki maddalarda we beýleki nebithimiýa we suw dolandyryş ulgamlarynda talap edilýän suwuklyklar üçin amatlydyr.
Uly diametrli turba geçirijilerinde, turbanyň bir ujunda standart kebşirleme flanesi, beýleki ujunda bolsa aýlanýan flanes oturdylýar. Bu, operatoryň bolt deşiklerini örän aňsat we çalt usulda dogry deňleşdirmegini üpjün etmek üçin turba geçirijisinde aýlanýan flanesi diňe aýlamak arkaly işleýär.
Aýlanýan halkaly flanşlar üçin esasy standartlaryň käbiri ASME ýa-da ANSI, DIN, BS, EN, ISO we başgalardyr. Nebit-himiýa ulgamlary üçin iň meşhur standartlaryň biri ANSI ýa-da ASME B16.5 ýa-da ASME B16.47-dir. Aýlanýan flanşlar ähli umumy flanş standart görnüşlerinde ulanylyp bilinýän flanşlardyr. Mysal üçin, kebşirlemek boýunlary, süýşme bölekleri, aýak birleşmeleri, rozetka kebşirlemekleri we ş.m., ähli material derejelerinde, 3/8"-den 60"-a çenli giň ölçeglerde we 150-den 2500-e çenli basyşlarda. Bu flanşlar ugleroddan, legirlenen we poslamaýan polatdan aňsatlyk bilen ýasalyp bilner.
5. Giňeldiji flanşlar
Giňeldiji flanesler, turbanyň deşiginiň ölçegini islendik belli bir nokatdan başga bir nokada ulaltmak üçin ulanylýar, şonuň üçin turbany dürli giriş ölçeglerine eýe bolan nasoslar, kompressorlar we klapanlar ýaly islendik beýleki mehaniki enjamlara birikdirmek üçin ulanylýar.
Giňeldiş flanşlary, adatça, flanşsyz ujunda örän uly deşigi bolan, penje bilen kebşirlenen flanşlardyr. Ol turbanyň teşigine diňe bir ýa-da iki ölçeg ýa-da 4 dýuýma çenli goşmak üçin ulanylyp bilner. Bu görnüşli flanşlar penje bilen kebşirlenen reduktorlaryň we standart flanşlaryň utgaşmasyndan has gowy hasaplanýar, sebäbi olar arzan we ýeňil. Giňeldiş flanşlary üçin ulanylýan iň köp ýaýran materiallaryň biri A105 we ASTM A182 poslamaýan polatdyr.
Giňeldiş flanşlary ANSI ýa-da ASME B16.5 tehniki şertlerine laýyklykda basyş derejelerinde we ölçeglerinde elýeterlidir, olar esasan konweks ýa-da tekiz (RF ýa-da FF) görnüşde elýeterlidir. Kiçeldiş flanşlary, şeýle hem kiçeldiş flanşlary diýlip atlandyrylýar, giňeldiş flanşlary bilen deňeşdirilende düýbünden ters funksiýany ýerine ýetirýär, ýagny olar turbanyň deşiginiň ölçegini kiçeltmek üçin ulanylýar. Turbanyň deşiginiň diametrini aňsatlyk bilen kiçeldip bolýar, ýöne 1 ýa-da 2 ölçegden köp däl. Eger mundan artyk kiçeltmäge synanyşylsa, penje bilen kebşirlenen kiçeldijileriň we standart flanşlaryň utgaşmasyna esaslanýan çözgüt ulanylmalydyr.
Flanşyň ölçegleri we umumy garaýyşlar
Flanşyň funksional dizaýnyndan başga-da, onuň ölçegi turba ulgamyny dizaýn edende, abat saklaýanda we täzelände flanş saýlamaga iň täsir edýän faktordyr. Munuň ýerine, dogry ölçegleri üpjün etmek üçin flanşyň turba we ulanylýan prokladkalar bilen baglanyşygyna üns berilmelidir. Mundan başga-da, käbir umumy garaýyşlar aşakdakylardyr:
- Daşky diametr: Daşky diametr flanes ýüzüniň iki garşylykly gyrasynyň arasyndaky aralykdyr.
- Galyňlyk: Galyňlyk gyranyň daşyndan ölçenýär.
- Bolt tegeleginiň diametri: Bu merkezden merkeze çenli ölçenen bolt deşikleriniň arasyndaky aralykdyr.
- Turbanyň ölçegi: Turbanyň ölçegi flanşa laýyk gelýän ölçegdir.
- Nominal deşik: Nominal deşik flanes birleşdirijisiniň içki diametriniň ululygydyr.
Flanşyň klassifikasiýasy we hyzmat derejesi
Flanşlar, esasan, dürli temperatura we basyşlara çydamlylygy boýunça kategoriýalara bölünýär. Ol harplar ýa-da "#", "lb" ýa-da "class" goşulmalary arkaly bellenilýär. Bularyň biri-birini çalşyryp bolýan goşulmalardyr we sebit ýa-da üpjün ediji boýunça hem tapawutlanýar. Umumy belli klassifikasiýalar aşakda sanalýar:
- 150#
- 300#
- 600#
- 900#
- 1500#
- 2500#
Şol bir basyş we temperatura çydamlylygy ulanylýan materiala, flanes dizaýnyna we flanes ölçegine baglylykda üýtgeýär. Şeýle-de bolsa, ýeke-täk üýtgewsiz basyş derejesi bolup, ol temperatura ýokarlananda azalýar.
Flanşyň ýüz görnüşi
Ýüz görnüşi hem flanesiň soňky işine we hyzmat ediş möhletine uly täsir edýän örän möhüm häsiýetdir. Şonuň üçin flanes ýüzleriniň iň möhüm görnüşleriniň käbiri aşakda seljerilýär:
1. Tekiz flanes (FF)
Tekiz flanesiň prokladkasynyň ýüzi boltlanan çarçuwanyň ýüzi bilen bir tekizlikde ýerleşýär. Tekiz flanesleri ulanýan harytlar, adatça, flanes ýa-da flanes gapagyna laýyk gelýän galyplar bilen öndürilen harytlardyr. Tekiz flanesler tersine öwrülen gapdal flaneslere ýerleşdirilmeli däldir. ASME B31.1-de tekiz çoýun flanesleri uglerod polat flaneslerine birikdirilende, uglerod polat flanesleriniň galdyrylan ýüzüniň aýrylmalydygyny we doly ýüz prokladkasynyň gerekdigini aýdylýar. Bu kiçi, döwülen çoýun flanesleriniň uglerod polat flanesiniň galdyrylan burnunyň emele getiren boşlugyna çyrpylmasynyň öňüni almak üçin edilýär.
Bu görnüşli flanş ýüzi çoýun öndürilýän ähli ulgamlar üçin enjamlar we klapanlar öndürmekde ulanylýar. Çýun has ýumşak we adatça diňe pes temperatura, pes basyş ulgamlary üçin ulanylýar. Tekiz ýüz iki flanşyň hem tutuş ýüz boýunça doly degmegine mümkinçilik berýär. Tekiz flanşlaryň (FF) degiş ýüzi flanşyň bolt dişleri bilen birmeňzeş beýiklikde bolýar. Doly ýüzli ýuwujylar iki tekiz flanşyň arasynda ulanylýar we adatça ýumşak bolýar. ASME B31.3-e laýyklykda, emele gelen flanşly birleşmeden suw syzyp çykmagy mümkin bolany üçin, tekiz flanşlar ýokary flanşlar bilen birleşdirilmeli däl.
2. Galdyrylan ýüzli flanes (RF)
Galdyrylan ýüz flanesi önüm öndürijilerde ulanylýan iň köp duş gelýän görnüş bolup, ony aňsatlyk bilen tanamak bolýar. Ol konweks diýlip atlandyrylýar, sebäbi prokladkanyň ýüzi bolt halkasynyň ýüziniň üstünde ýerleşýär. Her bir prokladka görnüşi dürli görnüşli prokladkalaryň, şol sanda dürli tekiz halka şekilli goşundylaryň we spiral görnüşli we iki gat örtükli görnüşler ýaly metal kompozitleriň ulanylmagyny talap edýär.
RF flanşlary prokladkanyň kiçi meýdanyna has köp basyşy jemlemek üçin niýetlenendir, şonuň bilen birlikde birleşmäniň basyş gözegçiligini gowulandyrýar. Basyş derejesi we diametri boýunça diametrler we beýiklikler ASME B16.5-de beýan edilýär. Flanşyň basyş derejesi galdyrylýan ýüzüň beýikligini kesgitleýär. RF flanşlary prokladkanyň kiçi meýdanyna has köp basyşy jemlemek üçin niýetlenendir, şonuň bilen birlikde birleşmäniň basyşy gözegçilik etmek ukybyny ýokarlandyrýar. Basyş synpy we diametri boýunça diametrler we beýiklikler ASME B16.5-de beýan edilýär. Basyş flanşynyň bahalary.
3. Halkaly flanş (RTJ)
Jübüt flanşlaryň arasynda metaldan metala möhür gerek bolanda (bu ýokary basyşly we ýokary temperatura üçin şertdir, ýagny 700/800 C° -den ýokary), Halkaly Birikdiriji Flanş (RTJ) ulanylýar.
Halkaly birleşme flanşynda halkaly birleşme prokladkasyny (owal ýa-da gönüburçluk) ýerleşdirýän tegelek oýuk bar.
Iki halkaly birleşdirilen flanes bir-birine bolt bilen berkidilip, soňra berklenende, ulanylýan bolt güýji flanesiň oýugyndaky prokladkany deformasiýa edýär we metaldan metala örän berk möhür döredýär. Muny amala aşyrmak üçin, halkaly birleşdirilen prokladkanyň materialy flanesleriň materialyndan has ýumşak (has çeýe) bolmaly.
RTJ flanşlary dürli görnüşli (R, RX, BX) we profillerdäki (meselem, R görnüşi üçin sekizburçluk/ellips görnüşli) RTJ prokladkalary bilen möhürlenip bilner.
Iň köp ýaýran RTJ prokladkasy sekizburçly kesigi bolan R görnüşidir, sebäbi ol örän berk möhürlenmegini üpjün edýär (owal kesigi köne görnüşdir). Şeýle-de bolsa, "tekiz oýuk" dizaýny sekizburçly ýa-da owal kesigi bolan RTJ prokladkalarynyň iki görnüşini hem kabul edýär.
4. Dil we oýuk flanşlary (T we G)
Iki dil we oýuk flanşlary (T we G ýüzleri) ajaýyp gabat gelýär: bir flanşyň galdyrylan halkasy bar, beýlekisiniň bolsa aňsatlyk bilen gabat gelýän oýuklary bar (dil oýuga girýär we birleşmäni ýapýar).
Dil we oýuk flanşlary uly we kiçi ölçeglerde bar.
5. Erkek we urkaçy flanesler (M we F)
Dil we oýuk flanşlaryna meňzeş, erkek we aýal flanşlar (M we F ýüz görnüşleri) biri-birine gabat gelýär.
Bir flanesiň ýüzüniň meýdanyndan, ýagny erkek flanesden daşary çykýan meýdany bar, beýleki flanesde bolsa ýüz tarapyndaky ýüze, ýagny zenan flanesde işlenen deň çökükler bar.
Flanşyň ýüzüniň örtügi
Flanşyň prokladka we birleşýän flanşa kämil gabat gelmegini üpjün etmek üçin, flanşyň ýüzüniň meýdany belli bir derejede gödekligi talap edýär (diňe RF we FF flanş örtükleri). Flanşyň ýüzüniň gödekliginiň görnüşi "flanş örtüginiň" görnüşini kesgitleýär.
Umumy görnüşleri ştokly, konsentrik dişli, spiral dişli we tekiz flanesli ýüzlerdir.
Polat flanesler üçin dört sany esasy ýüzleý örtük bar, ýöne islendik görnüşli flanes ýüzleý örtüginiň umumy maksady, flanesiň, prokladkanyň we birleşýän flanesiň arasynda berk gabat gelmegini üpjün etmek we ýokary hilli möhürlemek üçin flanesiň ýüzünde islenýän gödekligi döretmekdir.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 8-nji oktýabry