Dat almaýan polat durmuşyň ähli ýerinde duş gelýär we tapawutlandyrmak üçin dürli modeller bar. Şu gün bu ýerdäki bilim nokatlaryny aýdyňlaşdyrmak üçin siziň bilen makala paýlaşmak isleýärin.
Dat almaýan polat, dat almaýan kislota, howa, bug, suw we beýleki gowşak poslama serişdelerine çydamly polatlaryň gysgaldylan görnüşidir ýa-da dat almaýan polat dat almaýan polat diýlip atlandyrylýar; we himiki poslama serişdelerine (kislotalara, aşgarlara, duzlara we beýleki himiki siňdirişlere) çydamly bolýar. Polatyň poslamagyna kislota çydamly polat diýilýär.
Dat almaýan polat howa, bug, suw we beýleki gowşak poslaýjy gurşawlary we kislotalary, aşgarlary, duzlary we beýleki himiki poslaýjy gurşawlary poslamaga, şeýle hem poslamaýan kislota çydamly polat diýlip atlandyrylýar. Iş ýüzünde köplenç gowşak poslaýjy gurşawlar poslamaýan polat, himiki gurşawlar poslamaýan polat bolsa kislota çydamly polat diýlip atlandyrylýar. Ikisiniň himiki düzüminde tapawutlar sebäpli, birinjisi hökman himiki gurşawlaryň poslamasyna çydamly däl, ikinjisi bolsa, adatça, dat almaýan polatdyr. Dat almaýan polatyň poslama çydamlylygy polatdaky legirleýji elementlere baglydyr.
Umumy klassifikasiýa
Metallurgiýa guramasynyň maglumatlaryna görä
Umuman, metallurgiýa guramasynyň maglumatlaryna görä, umumy polatlar üç kategoriýa bölünýär: austenitik polatlar, ferrit polatlar we martensit polatlar. Bu üç kategoriýanyň esasy metallurgiýa guramasynyň esasynda, iki taraply polatlar, çökündi bilen berklenýän polatlar we 50% -den az demir saklaýan ýokary legirlenen polatlar belli bir zerurlyklar we maksatlar üçin öndürilýär.
1. Austenitik polat
Austenitik guramanyň (CY fazasynyň) matrisasyndan ýüz merkezli kub kristal gurluşyna çenli magnit däl agdyklyk edýär, esasan, sowuk işleme arkaly polatdan güýçlendirmek (we belli bir derejede magnitlenmäge getirip biler) üçin. Amerikan Demir we Polad Instituty 304 ýaly 200 we 300 seriýasyndaky sanly ýazgylary öndürdi.
2. Ferritli polat
Ferrit gurluşynyň matrisasyna beden merkezli kub kristal gurluşy (faza) agdyklyk edýär, magnitli, adatça ýylylyk bilen işlenip bilinmeýär, ýöne sowuk işleniş ony biraz güýçlendirilen polat edip biler. Amerikan Demir we Polad Instituty bellik üçin 430 we 446-a çenli.
3. Martensit poslamaýan polat
Matris martensit guramasydyr (jisim merkezli kubik ýa-da kubik), magnitli, ýylylyk bilen işleniş arkaly polatdan ýasalan mehaniki häsiýetlerini sazlap bilýär. Amerikan Demir we Polad Instituty 410, 420 we 440 sanlary bilen bellenen. Martensit ýokary temperaturada austenitik gurama eýedir, ol bolsa otagyň temperaturasyna degişli tizlikde sowadylanda martensite (ýagny gatylaşan) öwrülip bilýär.
4. Austenitik ferrit (dupleks) görnüşli polat
Matrisanyň iki fazaly gurluşy awstenit we ferritden ybarat bolup, kiçi fazaly matrisanyň düzümi, adatça, 15% -den ýokary, magnitli bolup, poslamaýan polaty sowuk işläp güýçlendirip bolýar, 329 bolsa adaty iki taraply poslamaýan polatdyr. Austenitik poslamaýan polat bilen deňeşdirilende, iki taraply polat ýokary berklige, granularara poslama we hlorid stres poslamasyna we çukurlaryň poslamasyna garşylyga eýedir.
5. Ýagyşda berkiýän polat
Matris austenitik ýa-da martensit gurluşyna eýedir we çökündi bilen berkidilen polatdan ýasalan bolmagy üçin ony berkidip bolýar. Amerikan Demir we Polad Instituty 600 seriýa sanly etiketkalara, mysal üçin 630, ýagny 17-4PH-a çenli.
Umuman, garyndylardan başga-da, austenitik polatdan ýasalan polatlaryň korroziýa garşylygy has ýokarydyr, az poslanýan gurşawda ferrit poslanýan polatdan peýdalanyp bolýar, ýeňil poslanýan gurşawlarda, eger materialyň ýokary berkligi ýa-da ýokary gatylygy talap edilse, martensit poslanýan polatdan we çökündi bilen berklenýän poslanýan polatdan peýdalanyp bolýar.
Aýratynlyklary we ulanylyşy
Ýüzleýiş prosesi
Galyňlyk tapawudy
1. Polat zawodynyň enjamlary prokatlama prosesinde rulonlar ýeňil deformasiýa sebäpli gyzdyrylýar, netijede plastina galyňlygynyň üýtgemesi ýüze çykýar, adatça iki tarapyň ortasynda galyňlyk inçe bolýar. Plastinanyň galyňlygyny ölçeýän wagtyňyz, plastinkanyň kellesiniň ortasynda ölçemeli.
2. Çydamlylygyň sebäbi bazaryň we müşderiniň islegine esaslanýar, umuman uly we kiçi çydamlylyklara bölünýär.
V. Önümçilik, barlag talaplary
1. Turba plitasy
100% şöhle barlagy ýa-da UT üçin birikdirilen turba plastinkasynyň ýapgyt birleşmeleri, hünär derejesi: RT: Ⅱ UT: Ⅰ dereje;
② Dat almaýan polatdan başga-da, birleşdirilen turba plastinkasynyň stresden dynmak üçin ýylylyk bilen işlenilmegi;
3. Tüp plastinkasynyň deşik köprüsiniň giňliginiň üýtgemesi: deşik köprüsiniň giňligini hasaplamak üçin formula görä: B = (S - d) - D1
Deşik köprüsiniň minimal giňligi: B = 1/2 (S - d) + C;
2. Tüp gutusynyň ýylylyk bilen işlenilmegi:
Uglerodly polat, turba gutusynyň bölünen aralykly bölümi bilen kebşirlenen pes legirlenen polat, şeýle hem gapdal deşikleriň turba gutusynyň silindr turba gutusynyň içki diametriniň 1/3 böleginden köp bolmagy, stressi aýyrmak üçin kebşirlemekde ulanylýan termo işläp bejermekde, flanes we bölüm möhürleýji ýüzi termo işläp bejerilenden soň işlenmelidir.
3. Basyş synagy
Gaplagyň işleýşiniň dizaýn basyşy turbanyň işleýşiniň basyşyndan pes bolanda, ýylylyk çalşyjy turbanyň we turba plastinkasynyň birikmeleriniň hilini barlamak üçin
1. Gidrawlik synag bilen gabat gelýän turba programmasy bilen synag basyşyny ýokarlandyrmak üçin korpus programmasynyň basyşy, turba birleşmeleriniň syzyp-syzmaýandygyny barlamak üçin. (Şeýle-de bolsa, gidrawlik synag wagtynda korpusyň esasy plýonka stresiniň ≤0.9ReLΦ bolmagyna göz ýetirmek zerurdyr)
2 Ýokardaky usul laýyk gelmeýän ýagdaýynda, örtük geçenden soň asyl basyşa görä gidrostatik synagdan geçirilip bilner, soňra bolsa örtük ammiak syzma synagy ýa-da galogen syzma synagy üçin ulanylyp bilner.
Haýsy görnüşli polatdan poslamak aňsat däl?
Dat almaýan polatlaryň poslamagyna täsir edýän üç esasy faktor bar:
1. Lehimleýji elementleriň mukdary. Umuman aýdylanda, 10,5% polatdaky hrom mukdary poslamak aňsat däl. Hrom we nikel mukdary näçe ýokary bolsa, korroziýa garşylygy şonça gowy bolýar, mysal üçin, 304 materialynyň nikel mukdary 85% ~ 10%, hrom mukdary 18% ~ 20% bolsa, şeýle poslamaýan polat umuman poslamaýar.
2. Öndürijiniň ereme prosesi poslamaýan polatyň korroziýa garşylygyna hem täsir eder. Eretme tehnologiýasy gowy, ösen enjamlar, ösen tehnologiýa, uly poslamaýan polat zawodynda lehimleýji elementleriň gözegçiligi, hapaçylyklaryň aýrylmagy, billet sowadyjy temperaturasynyň gözegçiligi kepillendirilip bilner, şonuň üçin önümiň hili durnukly we ygtybarly, gowy içki hili, poslamak aňsat däl. Tersine, käbir kiçi polat zawodynyň enjamlary yza galýar, yza galýar, ereme tehnologiýasy, hapaçylyklaryň aýrylmagy mümkin däl, önüm öndürilişi hökman poslaýar.
3. Daşky gurşaw. Gurak we howa geçirijili gurşawda poslamak aňsat däl, howanyň çyglylygy, dowamly ýagyşly howa ýa-da daşky gurşawyň kislotalylygy we şelligi bolan howada poslamak aňsat. 304 materialdan ýasalan poslamaýan polat, eger daşky gurşaw gaty erbet bolsa, ol hem poslaýar.
Dat almaýan polatdan ýasalan pas ýerleri nädip bejermeli?
1.Himiki usul
Poslanan bölekleriniň hrom oksid plyonkasynyň emele gelmegini dikeltmek we onuň korroziýa garşylygyny dikeltmek üçin duzlama pastasy ýa-da spreýi bilen kömek etmek, duzlamadan soň, ähli hapa maddalary we kislota galyndylaryny aýyrmak üçin suw bilen dogry çaýkamak örän möhümdir. Hemme zat jylawlaýjy enjamlar bilen işlenip, gaýtadan jylawlanandan soň, ony jylawlaýjy mum bilen ýapyp bolýar. Ýerli kiçi pos tegmilleri üçin 1:1 benzin, ýag garyndysyny arassa mata bilen arassalap bolýar.
2. Mehaniki usullar
Gum sepmek bilen arassalamak, aýna ýa-da keramiki bölejikler bilen arassalamak, ýok etmek, çotka bilen arassalamak we jylamak. Mehaniki usullar öň aýrylan materiallaryň, jylamak materiallarynyň ýa-da ýok edilen materiallaryň döreden hapalanmalaryny süpürip aýyrmaga mümkinçilik berýär. Ähli görnüşli hapalanmalar, esasanam daşary ýurt demir bölejikleri, esasanam çygly gurşawda poslama çeşmesi bolup biler. Şonuň üçin mehaniki usulda arassalanan ýüzler, esasanam, gurak şertlerde resmi taýdan arassalanmalydyr. Mehaniki usullary ulanmak diňe onuň ýüzüni arassalaýar we materialyň özüniň poslama garşylygyny üýtgetmeýär. Şonuň üçin, mehaniki arassalamadan soň, ýüzüni jylamak enjamlary bilen gaýtadan jylamak we jylamak mumy bilen ýapmak maslahat berilýär.
Ölçeg enjamlarynyň giňden ulanylýan polat derejeleri we häsiýetleri
1.304 polat. Ol giň ulanylyşly we iň giň ulanylyşly austenitik polatlaryň biridir, çuň çekilýän galyplama böleklerini we kislota turbalaryny, gaplary, gurluş böleklerini, dürli görnüşli gurallar korpuslaryny we ş.m. öndürmek üçin amatlydyr. Şeýle hem, magnit däl, pes temperaturaly enjamlary we bölekleri öndürip bilýär.
2.304L poslamaýan polat. Käbir şertlerde 304 poslamaýan polat sebäpli Cr23C6 çökündisini çözmek üçin, granularara poslama we örän pes uglerodly austenitik poslamaýan polatyň ösmegine uly meýil bar, onuň granularara poslama garşylygynyň duýgur ýagdaýy 304 poslamaýan polatdan has gowy. Birneme pes berklikden başga-da, esasan poslamaýan enjamlar we bölekler üçin ulanylýan 321 poslamaýan polat bilen baglanyşykly beýleki häsiýetler ergin bilen işlenip bolmaýar, dürli görnüşli enjamlar korpusyny öndürmek üçin ulanylyp bilner.
3.304H poslamaýan polat. 304 poslamaýan polatdan ýasalan içki şaha, uglerodyň massa paýy 0.04% ~ 0.10%, ýokary temperatura öndürijiligi 304 poslamaýan polatdan has gowy.
4.316 polatdan ýasalandyr. 10Cr18Ni12 polatynda molibden goşulmagy esasynda öndürilýär, şonuň üçin polat reduksasiýa serişdelerine we çukurlaryň döremegine gowy garşylyk görkezýär. Deňiz suwunda we beýleki serişdelerde poslama garşylygy 304 polatdan ýasalandyr, esasan poslama garşy materiallary çukurlaryň döremegi üçin ulanylýar.
5.316L poslamaýan polat. Duýgurlaşan granularara poslama garşy gowy garşylykly, peçlenen bölekleriň we enjamlaryň galyň kesişik ölçeglerini, mysal üçin, nebithimiýa enjamlarynyň korroziýa garşy materiallarda öndürmek üçin amatly bolan örän pes uglerodly polat.
6.316H polat. 316 polatdan ýasalan içki şaha, uglerodyň massa paýy 0.04%-0.10%, ýokary temperatura öndürijiligi 316 polatdan has gowy.
7.317 poslamaýan polat. Çukurlaryň korroziýa we süýşme garşylygy nebit-himiýa we organiki kislotalaryň korroziýa garşy enjamlarynyň önümçiliginde ulanylýan 316L poslamaýan polatdan has gowy.
8.321 polat. Titan durnuklaşdyrylan austenitik polat, titan goşup, granularara poslama garşylygyny gowulandyrýar we ýokary temperatura mehaniki häsiýetlere eýedir, ony örän pes uglerodly austenitik polat bilen çalşyryp bolýar. Ýokary temperatura ýa-da wodorod poslama garşylygyndan we beýleki ýörite ýagdaýlardan başga-da, umumy ýagdaýlarda ulanmak maslahat berilmeýär.
9.347 polat. Niobium bilen durnuklaşdyrylan austenitik polat, niobium 321 polat bilen kislota, aşgar, duz we beýleki poslama serişdelerinde poslama garşylygyny ýokarlandyrmak üçin goşulýar, gowy kebşirleme öndürijiligi, poslama garşy materiallar we yssylyga çydamly polat hökmünde ulanylyp bilner, esasan ýylylyk energiýasy, nebit-himiýa pudaklarynda, mysal üçin, konteýnerleriň, turba geçirijileriň, ýylylyk çalşyjylaryň, şaftlaryň, senagat peçleriniň we peç turbasynyň termometriniň önümçiliginde we ş.m. ulanylýar.
10.904L poslamaýan polat. Finlýandiýa Otto Kemp tarapyndan oýlap tapylan örän doly austenitik poslamaýan polat, nikeliň massa paýy 24% -den 26% -e çenli, uglerodyň massa paýy 0.02% -den az, ajaýyp poslama garşylygy, kükürt, sirke, formik we fosfor turşusy ýaly oksidlenmeýän kislotalarda gaty gowy poslama garşylygyna eýedir we şol bir wagtyň özünde ýaryklaryň poslamasyna we stres poslama häsiýetlerine gowy garşylyga eýedir. Ol 70℃ -den aşak dürli kükürt turşusy konsentrasiýalary üçin amatlydyr we adaty basyş astynda islendik konsentrasiýadaky we islendik temperaturadaky sirke turşusyna we formik turşusynyň garyşyk turşusyna gowy poslama garşylygyna eýedir. Asyl ASMESB-625 standarty ony nikel esasly erginlere, täze standart bolsa ony poslamaýan polatlara degişlidir. Hytaýda diňe 015Cr19Ni26Mo5Cu2 polat derejesi takmynan hasaplanýar, käbir ýewropaly enjam öndürijileri esasy materiallary 904L poslamaýan polat ulanýarlar, mysal üçin, E + H massa akym ölçeýjisi trubkasy 904L poslamaýan polatdan, Rolex sagat korpusy hem 904L poslamaýan polatdan ulanylýar.
11.440C poslamaýan polat. Martensit poslamaýan polat, berklenýän poslamaýan polat, iň ýokary gatylykdaky poslamaýan polat, gatylygy HRC57. Esasan, burunlaryň, podşipnikleriň, klapanlaryň, klapan makaralarynyň, klapan oturgyçlarynyň, ýeňleriň, klapan saplarynyň we ş.m. önümçiliginde ulanylýar.
12.17-4PH poslamaýan polat. Martensit çökündisi bilen berklenýän poslamaýan polat, gatylygy HRC44, ýokary berklige, gatylyga we korroziýa garşylygyna eýe, 300 ℃-den ýokary temperaturada ulanylyp bilinmez. Ol atmosfera we suwuk kislotalara ýa-da duzlara gowy korroziýa garşylygyna eýedir we onuň korroziýa garşylygy deňiz platformalarynyň, turbina pyçaklarynyň, makaralaryň, oturgyçlaryň, ýeňleriň we klapanlaryň şahalarynyň önümçiliginde ulanylýan 304 poslamaýan polat we 430 poslamaýan polat bilen birmeňzeşdir.
Guralçylyk hünärinde, umumylyk we çykdajylar bilen birleşdirilende, adaty austenitik polat saýlamagyň tertibi 304-304L-316-316L-317-321-347-904L polatdyr, şolardan 317-si seýrek ulanylýar, 321-i maslahat berilmeýär, 347-si ýokary temperaturaly poslama üçin ulanylýar, 904L diňe aýry-aýry önüm öndürijileriň käbir bölekleriniň esasy materialydyr, dizaýn, adatça, 904L-i saýlamak üçin başlangyç görkezmez.
Ölçeg enjamlarynyň dizaýnyny saýlamakda, adatça, dürli ýagdaýlarda, esasanam ýokary temperatura şertlerinde, dürli ölçegli enjamlar we turba materiallary bolýar. Ýokary temperatura hrom molibden polat turba ýaly proses enjamlarynyň ýa-da turba geçirijisiniň dizaýn temperaturasyna we dizaýn basyşyna laýyk gelýän ölçeg enjamlarynyň materiallaryny saýlamaga aýratyn üns bermelidiris. Ölçeg enjamlary poslamaýan polatdan ýasalan turba geçiriji ýaly bolsa, mesele döräp biler. Degişli temperatura we basyş ölçegine ýüz tutmaly.
Enjamyň dizaýnyny saýlamakda, köplenç dürli ulgamlara, seriýalara, poslamaýan polat derejelerine duş gelýäris, saýlamak aýratyn işlenýän gurşawa, temperatura, basyş, streslenen böleklere, poslama we çykdajylara we beýleki garaýyşlara esaslanmalydyr.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 11-nji oktýabry