Ýylylyk bilen işleme metalyň termiki prosesine degişlidir, bu prosesde materialyň islenýän gurluşyny we häsiýetlerini almak üçin gaty ýagdaýda gyzdyrylmagy, saklanmagy we sowadylmagy amala aşyrylýar.
I. Ýylylyk bilen işläp bejermek
1, Normallaşdyrmak: howada sowadylandan soň belli bir wagt aralygynda saklamak üçin, ýylylyk bilen işläp bejeriş prosesiniň perlitik görnüşini almak üçin, polat ýa-da polat bölekleri AC3 ýa-da ACM-iň degişli temperaturadan ýokary kritik nokadyna çenli gyzdyrylýar.
2, Tawlamak: ewtektiki polat iş bölegi 20-40 gradusdan ýokary AC3-e çenli gyzdyrylýar, belli bir wagtlap saklanandan soň, peçde howada sowadylandan 500 gradus aşakda haýal sowadylýar (ýa-da guma ýa-da hek bilen sowadylýar).
3, Gaty ergin bilen ýylylyk bilen işleniş: ergin ýokary temperaturaly bir fazaly üýtgewsiz temperatura sebitine çenli gyzdyrylýar, şonuň üçin artykmaç faza doly derejede gaty ergine öwrülýär we soňra çalt sowadylyp, ýokary doýgun gaty ergin bilen ýylylyk bilen işleniş prosesini alýar.
4, Garrama: Gaty ergin ýylylyk bilen işlenenden ýa-da ergin sowuk plastik deformasiýa edilenden soň, ol otagyň temperaturasynda ýerleşdirilende ýa-da otagyň temperaturasyndan biraz ýokary temperaturada saklananda, onuň häsiýetleriniň hadysasy wagtyň geçmegi bilen üýtgeýär.
5, Gaty ergin bilen işlemek: şeýlelik bilen dürli fazalarda ergin doly ereýär, gaty ergini güýçlendirýär we berkligini we korroziýa garşylygyny ýokarlandyrýar, stres we ýumşamagy aradan aýyrýar, şonuň üçin galyplama işlemesini dowam etdirýär.
6, Garrama bejergisi: güýçlendiriji fazanyň çökündisiniň temperaturasynda gyzdyrmak we saklamak, şonuň üçin güýçlendiriji fazanyň çökündisi çökündi, gataýar we berkligi ýokarlandyrýar.
7, Söndürme: degişli sowadyş tizliginde sowadylandan soň polat awstenitleşdirme, şonuň üçin iş bölegi kese kesişde ýa-da belli bir aralykda durnuksyz guramaçylyk gurluşyna, mysal üçin martensit özgertmesine ýylylyk bilen işläp bejeriş prosesine eýe bolýar.
8, Temperleme: Söndürilen iş bölegi belli bir wagt aralygynda degişli temperaturadan aşak AC1 kritik nokadyna çenli gyzdyrylar we soňra ýylylyk bilen işlemek prosesiniň islenýän gurluşyny we häsiýetlerini almak üçin usulyň talaplaryna laýyklykda sowadylýar.
9, Polat karbonitridleme: karbonitridleme polatyň ýüz gatlagyna uglerod we azotyň siňdirilmegi bilen bir wagtda amala aşyrylýar. Adaty karbonitridleme sianid, orta temperatura gaz karbonitridleme we pes temperatura gaz karbonitridleme (ýagny gaz nitrokarbýuratorlaşdyrma) hökmünde hem atlandyrylýar. Orta temperatura gaz karbonitridlemesiniň esasy maksady polatyň gatylygyny, aşynma çydamlylygyny we ýadawlyk güýjüni ýokarlandyrmakdyr. Pes temperatura gaz karbonitridlemesini nitridleme esasly etmek, onuň esasy maksady polatyň aşynma çydamlylygyny we dişlenmä çydamlylygyny ýokarlandyrmakdyr.
10, Çydamlandyryş (söndürmek we çydamlandyrmak): umumy däp boýunça çydamlandyryş we çydamlandyryş bejergisi diýlip atlandyrylýan ýylylyk bejergisi bilen bilelikde ýokary temperaturada çydamlandyrylýar. Çydamlandyryş bejergisi dürli möhüm gurluş böleklerinde, esasanam birleşdiriji sterženleriň, boltlaryň, dişli çarhlaryň we wallaryň üýtgeýän ýükleri astynda işleýänlerinde giňden ulanylýar. Çydamlandyryş bejergisinden soň çydamlandyryş sohnit gurluşyny almak üçin çydamlandyryş, onuň mehaniki häsiýetleri kadalaşdyrylan sohnit gurluşynyň şol bir gatylygyndan has gowy. Onuň gatylygy ýokary temperaturada çydamlandyryş temperaturasyna we polat çydamlandyryş durnuklylygyna, şeýle hem iş böleginiň kese-kesiginiň ululygyna baglydyr, adatça HB200-350 aralygynda.
11, Lehimlemek: Lehimlemek materialy bilen iki görnüşli iş bölegini gyzdyryp, eredip, bir-birine birikdirip, ýylylyk bilen işläp bejermek prosesi bolar.
II.Tprosesiň aýratynlyklary
Metallary ýylylyk bilen işläp bejermek mehaniki önümçilikde möhüm prosesleriň biridir, beýleki işleme prosesleri bilen deňeşdirilende, ýylylyk bilen işläp bejermek, adatça, iş böleginiň görnüşini we umumy himiki düzümini üýtgetmeýär, eýsem iş böleginiň içki mikrostrukturyny üýtgetmek ýa-da iş böleginiň ýüzüniň himiki düzümini üýtgetmek arkaly iş böleginiň häsiýetlerini ulanmak ýa-da gowulandyrmak üçin ulanylýar. Ol iş böleginiň içki hiliniň gowulanmagy bilen häsiýetlendirilýär, bu bolsa, adatça, ýalaňaç göz bilen görünmeýär. Zerur mehaniki häsiýetlere, fiziki häsiýetlere we himiki häsiýetlere eýe bolan metal iş bölegini ýasamak üçin, materiallaryň makul saýlanmagyndan we dürli galyplama proseslerinden başga-da, ýylylyk bilen işläp bejermek prosesi köplenç möhümdir. Polat mehaniki senagatda iň köp ulanylýan materialdyr, polat mikrostruktur toplumy ýylylyk bilen işläp bejermek arkaly dolandyrylyp bilner, şonuň üçin polaty ýylylyk bilen işläp bejermek metaly ýylylyk bilen işläp bejermegiň esasy mazmunydyr. Mundan başga-da, alýumin, mis, magniý, titan we beýleki garyndylar hem dürli öndürijilik gazanmak üçin mehaniki, fiziki we himiki häsiýetlerini üýtgetmek üçin ýylylyk bilen işläp bilner.
III.Tol proses
Ýylylyk bilen işläp bejermek prosesi, adatça, üç prosesi gyzdyrmak, saklamak, sowatmak, käte bolsa diňe iki prosesi gyzdyrmak we sowatmak öz içine alýar. Bu prosesler biri-biri bilen baglanyşyklydyr we kesilip bilinmez.
Gyzdyrmak ýylylyk bilen işlemegiň möhüm prosesleriniň biridir. Metallary ýylylyk bilen işlemegiň köp usullarynyň arasynda iň irkisi kömür we kömüriň ýylylyk çeşmesi hökmünde ulanylmagydyr, soňky döwürde suwuk we gaz ýangyjynyň ulanylmagydyr. Elektrik energiýasynyň ulanylmagy ýylylygy dolandyrmagy aňsatlaşdyrýar we daşky gurşawyň hapalanmagyna ýol bermeýär. Bu ýylylyk çeşmelerini ulanmak gönüden-göni, şeýle hem ereýän duz ýa-da metal arkaly ýüzýän bölejiklere çenli gyzdyryp bolýar, bu bolsa gytaklaýyn gyzdyrmak üçin ulanylýar.
Metal gyzdyrylanda, iş bölegi howa, oksidlenme we dekarburizasiýa köplenç ýüze çykýar (ýagny polat bölekleriniň ýüzündäki uglerod mukdaryny azaltmak üçin), bu bolsa ýylylyk bilen işlenen bölekleriň ýüzündäki häsiýetlerine örän ýaramaz täsir edýär. Şonuň üçin metal adatça gözegçilik edilýän atmosferada ýa-da gorag atmosferada bolmaly, ereýän duz we wakuum gyzdyrylmaly, ýöne gorag gyzdyrmagy üçin örtükler ýa-da gaplama usullary hem elýeterli bolmaly.
Gyzdyryş temperaturasy ýylylyk bilen işleme prosesiniň möhüm proses parametrleriniň biridir, gyzdyryş temperaturasyny saýlamak we dolandyrmak, esasy meseleleriň ýylylyk bilen işleme hilini üpjün etmekdir. Gyzdyryş temperaturasy işlenilen metal materialyna we ýylylyk bilen işleme maksadyna görä üýtgeýär, ýöne, adatça, ýokary temperatura guramagyny gazanmak üçin faza geçiş temperaturasyndan ýokary gyzdyrylýar. Mundan başga-da, özgertme belli bir wagt talap edýär, şonuň üçin metal iş böleginiň ýüzüni gerek bolan gyzdyryş temperaturasyna ýetmek üçin belli bir wagtlap şu temperaturada saklamak gerek, şonuň üçin içerki we daşarky temperaturalar deň bolup, mikrostruktur özgertmesi tamamlanýar, bu bolsa saklamak wagty diýlip atlandyrylýar. Ýokary energiýa dykyzlygy bolan gyzdyryş we ýüzi ýylylyk bilen işleme ulanylanda, gyzdyryş tizligi örän çalt bolýar, adatça saklamak wagty bolmaýar, himiki ýylylyk bilen işleme bolsa saklamak wagty köplenç has uzyn bolýar.
Sowatmak hem ýylylyk bilen işläp bejermek prosesinde aýrylmaz ädim bolup durýar, sowadyş usullary dürli proseslere esaslanýar, esasan sowadyş tizligini gözegçilikde saklamak üçin ulanylýar. Umumy ýumşatmak sowadyş tizligi iň haýal, kadalaşdyrmak sowadyş tizligi has çalt, söndürmek sowadyş tizligi has çalt bolýar. Şeýle hem, dürli görnüşli polat we dürli talaplar sebäpli, meselem, howa bilen berkidilen polat kadalaşdyrmak bilen birmeňzeş sowadyş tizligi bilen söndürilip bilner.
IV.Pprosesleriň klassifikasiýasy
Metallary ýylylyk bilen işläp bejermek prosesini umumy ýylylyk bilen işläp bejermek, ýüzleý ýylylyk bilen işläp bejermek we himiki ýylylyk bilen işläp bejermek ýaly üç kategoriýa bölmek mümkin. Gyzdyryjy gurşawa, gyzdyryjy temperatura we sowadyş usulyna görä, her bir kategoriýa dürli ýylylyk bilen işläp bejermek proseslerine bölünip bilner. Şol bir metal dürli ýylylyk bilen işläp bejermek proseslerini ulanyp, dürli guramaçylyklara eýe bolup, dürli häsiýetlere eýe bolýar. Demir we polat senagatda iň köp ulanylýan metaldyr we polat mikrostrukturasy hem iň çylşyrymlydyr, şonuň üçin polatlary ýylylyk bilen işläp bejermek prosesleriniň dürli görnüşleri bar.
Umumy ýylylyk bilen işleme, metalyň umumy mehaniki häsiýetlerini üýtgetmek üçin gerek bolan metallurgiýa gurluşyny gazanmak maksady bilen iş böleginiň umumy gyzdyrylmagy we soňra degişli tizlikde sowatylmagydyr. Polady umumy ýylylyk bilen işleme, takmynan ýumşatmak, kadalaşdyrmak, söndürmek we çynlandyrmak dört esasy prosesdir.
Proses diýmek:
Tawlamak, iş bölegini materiala we iş böleginiň ölçegine görä dürli saklamak wagtyny ulanyp, degişli temperatura çenli gyzdyryp, soňra haýal-haýal sowatmakdyr, maksat metalyň içki gurluşyny deňagramlylyk ýagdaýyna ýetmek ýa-da oňa golaýlaşdyrmak, gowy proses öndürijiligini we öndürijiligini gazanmak ýa-da taýýarlamak üçin has-da sowadmakdyr.
Normallaşdyrmak, iş böleginiň howada sowadylandan soň degişli temperatura çenli gyzdyrylmagydyr, normallaşdyrmagyň täsiri ýumşadylma bilen meňzeşdir, diňe has inçe guramaçylyk gazanylýar, köplenç materialyň kesiş işini gowulandyrmak üçin ulanylýar, ýöne käwagt soňky ýylylyk işlemesi hökmünde käbir az talap edilýän bölekler üçin hem ulanylýar.
Söndürmek, iş bölegini suwda, ýagda ýa-da beýleki organiki däl duzlarda, organiki suw erginlerinde we beýleki söndüriji serişdelerde gyzdyryp we izolýasiýa edip, çalt sowatmakdyr. Söndürilenden soň, polat bölekleri gatylaşýar, ýöne şol bir wagtyň özünde döwülýär, döwülmegi wagtynda aýyrmak üçin, adatça, wagtynda çydamlandyrmak zerurdyr.
Polat bölekleriniň döwülmegini azaltmak üçin, söndürilen polat bölekleri otagyň temperaturasyndan ýokary we 650 ℃-den pes temperaturada uzak wagtlap izolýasiýa edilip, soňra sowadylýar, bu proses çymlandyrmak diýlip atlandyrylýar. Ýuwutmak, kadalaşdyrmak, çymlandyrmak, çymlandyrmak "dört otda" umumy ýylylyk bilen işlenýär, olaryň çymlandyrmak we çymlandyrmak ýakyn baglanyşyklydyr, köplenç biri-biri bilen bilelikde ulanylýar, biri hökmanydyr. "Dört otda" gyzdyrma temperaturasy we sowadyş režimi dürli-dürli we dürli ýylylyk bilen işlenmek prosesi ösdi. Belli bir derejede berklik we çydamlylyk almak üçin, ýokary temperaturada çymlandyrmak we çymlandyrmak prosesi bilen birleşýär, bu bolsa çymlandyrmak diýlip atlandyrylýar. Käbir erginler çymlandyrylandan soň, erginleriň gatylygyny, berkligini ýa-da elektrik magnitligini ýokarlandyrmak üçin otagyň temperaturasynda ýa-da biraz ýokary degişli temperaturada uzak wagtlap saklanýar. Şeýle ýylylyk bilen işlenmek prosesi garrama bilen işlenmek diýlip atlandyrylýar.
Basymly işleme deformasiýa we ýylylyk bilen işleme netijeli we ýakyndan utgaşdyrylyp amala aşyrylýar, şonuň üçin iş bölegi deformasiýaly ýylylyk bilen işleme diýlip atlandyrylýan usul bilen örän gowy berklik we çydamlylyk alýar; tersine basymly atmosferada ýa-da wakuumda wakuum ýylylyk bilen işleme diýlip atlandyrylýan ýylylyk bilen işleme diňe bir iş böleginiň oksidlenmezligine, dekarburizasiýa bolmazlygyna, işlemeden soň iş böleginiň ýüzüniň galmagyna, iş böleginiň işini gowulandyrmaga, şeýle hem himiki ýylylyk bilen işleme üçin osmotik agent arkaly amala aşyrylýar.
Ýüzleýin ýylylyk bilen işlemek, metal ýylylyk bilen işlemek prosesiniň ýüzleýin gatlagynyň mehaniki häsiýetlerini üýtgetmek üçin diňe iş böleginiň ýüzleýin gatlagyny gyzdyrmakdyr. Iş bölegine artykmaç ýylylyk geçirilmezden, diňe iş böleginiň ýüzleýin gatlagyny gyzdyrmak üçin, ýylylyk çeşmesini ulanmak ýokary energiýa dykyzlygyna eýe bolmaly, ýagny iş böleginiň birlik meýdanynda has uly ýylylyk energiýasyny bermeli, şonuň üçin iş böleginiň ýüzleýin gatlagy ýa-da ýerli gatlagy gysga wagt içinde ýa-da derrew ýokary temperatura ýetip biler. Ýalpyldawuk söndürmegiň we induksiýa gyzdyrmagyň esasy usullarynyň ýüzleýin ýylylyk bilen işlemegi, oksiasetilen ýa-da oksipropan ýaly ýylylyk, induksiýa togy, lazer we elektron şöhlesi ýaly giňden ulanylýan ýylylyk çeşmeleridir.
Himiki ýylylyk bilen işleme, iş böleginiň ýüz gatlagynyň himiki düzümini, gurluşyny we häsiýetlerini üýtgetmek arkaly metaly ýylylyk bilen işleme prosesidir. Himiki ýylylyk bilen işleme, ýüz gatlagynyň himiki düzümini üýtgetmegi bilen tapawutlanýar. Himiki ýylylyk bilen işleme, uglerod, duz serişdeleri ýa-da gurşawyň beýleki legirleýji elementlerini (gaz, suwuklyk, gaty) öz içine alýan iş bölegine has uzak wagtlap gyzdyrma, izolýasiýa etmek arkaly goýulýar, şonuň üçin iş böleginiň ýüz gatlagyna uglerod, azot, bor we hrom we beýleki elementler siňýär. Elementler siňdirilenden soň, käwagt söndürme we çydamlandyrma ýaly beýleki ýylylyk bilen işleme prosesleri geçirilýär. Himiki ýylylyk bilen işleme prosesiniň esasy usullary karbürizasiýa, nitridleşdirme, metalyň siňdirilmegidir.
Ýylylyk bilen işläp bejermek mehaniki bölekleriň we galyplaryň önümçilik prosesinde möhüm prosesleriň biridir. Umuman aýdanyňda, ol iş böleginiň dürli häsiýetlerini, ýagny aşynma garşylygyny, korroziýa garşylygyny üpjün edip we gowulandyryp biler. Şeýle hem, dürli sowuk we gyzgyn işläp bejermeleri ýeňilleşdirmek üçin iş böleginiň gurluşyny we dartgynlylyk ýagdaýyny gowulandyryp biler.
Mysal üçin: ak çoýun uzak wagtlap ýumşadylandan soň, egiluvchan çoýun alyp bolýar, plastikligi gowulandyrylýar; dişli çarhlar dogry ýylylyk bilen işlenilende, hyzmat möhleti dişli çarhlaryň ýylylyk bilen işlenilenden birnäçe esse ýa-da onlarça esse köp bolup biler; mundan başga-da, arzan uglerodly polat käbir lehim elementleriniň siňdirilmegi arkaly käbir gymmat lehimli polatlaryň iş görkezijilerine eýe bolýar, käbir ýylylyga çydamly polatlaryň, poslamaýan polatlaryň ornuny tutup biler; galyplar we ştamplar diýen ýaly hemmesi ýylylyk bilen işlenilmeli. Diňe ýylylyk bilen işlenilenden soň ulanylyp bilner.
Goşmaça serişdeler
I. Tawlamak görnüşleri
Tawlamak – iş böleginiň degişli temperatura çenli gyzdyrylyp, belli bir wagtlap saklanyp, soňra haýal-haýal sowadylýan ýylylyk bilen işlenýän prosesdir.
Polat ýumşatmak prosesiniň köp görnüşi bar, gyzdyryş temperaturasyna görä iki kategoriýa bölünip bilner: biri ýumşatmakdan ýokardaky kritik temperaturada (Ac1 ýa-da Ac3), şeýle hem faza üýtgeşikligi bilen gaýtadan kristallaşdyrma ýumşatmak diýlip atlandyrylýar, şol sanda doly ýumşatmak, doly däl ýumşatmak, sferoid ýumşatmak we diffuziýa ýumşatmak (gomogenizasiýa ýumşatmak) we ş.m.; beýlekisi bolsa ýumşatmakdan aşakda, şol sanda gaýtadan kristallaşdyrma ýumşatmak we dartgynlylygy aýyrmak ýumşatmak we ş.m. Sowatmak usulyna görä, ýumşatmak izotermik ýumşatmak we üznüksiz sowadyş ýumşatmak bolup biler.
1, doly ýumşatmak we izotermik ýumşatmak
Doly ýumşatmak, gaýtadan kristallaşdyrma ýumşatmak diýlip hem atlandyrylýar, adatça ýumşatmak diýlip atlandyrylýar, bu 20 ~ 30 ℃-den ýokary Ac3-e çenli gyzdyrylan polat ýa-da polatdyr, ýylylyk bilen işläp bejermek prosesiniň deňagramly guramaçylygyny gazanmak üçin haýal sowadylandan soň guramany doly awstenitleşdirmäge ýeterlik uzynlykdaky izolýasiýadyr. Bu ýumşatmak, esasan, dürli uglerodly we legirlenen polat dökümleriniň, dökümeleriň we gyzgyn rulon profilleriniň subewtektik düzümi üçin ulanylýar, käwagt bolsa kebşirlenen gurluşlar üçin hem ulanylýar. Umuman, köplenç agyr bolmadyk iş bölekleriniň soňky ýylylyk bilen işläp bejerilmegi ýa-da käbir iş bölekleriniň öňünden ýylylyk bilen işläp bejerilmegi hökmünde ulanylýar.
2, top bilen ýumşatmak
Sferoidal tawlamak, esasan, ewtektik uglerodly polat we legirlenen gural polatlary (polatda ulanylýan gyralary kesilen gurallar, ölçegler, galyplar we ştamplar öndürmek ýaly) üçin ulanylýar. Onuň esasy maksady gatylygy azaltmak, işleniş ukybyny gowulandyrmak we geljekde öçürmäge taýýarlamakdyr.
3, stressi ýeňilleşdirýän ýumşatma
Stressi aýyrmak arkaly ýumşatmak, şeýle hem pes temperaturada ýumşatmak (ýa-da ýokary temperaturada ýumşatmak) diýlip atlandyrylýar, bu ýumşatmak esasan dökümleri, dökülen zatlary, kebşirlemeleri, gyzgyn örilen bölekleri, sowuk çekilen bölekleri we beýleki galan stresleri aradan aýyrmak üçin ulanylýar. Eger bu stresler aradan aýrylmasa, belli bir wagtdan soň ýa-da soňraky kesiş prosesinde polatda deformasiýa ýa-da çatlamalara sebäp bolar.
4. Doly däl ýumşatmak, ýylylygy saklamak we haýal sowatmak aralygynda polady Ac1 ~ Ac3 (sub-ewtektik polat) ýa-da Ac1 ~ ACcm (aşaky ewtektik polat) çenli gyzdyrmak arkaly ýylylyk bilen işlemek prosesiniň diýen ýaly deňagramly guralyşyny gazanmakdyr.
II.Söndürmek üçin iň köp ulanylýan sowadyjy serişde duzly suw, suw we ýagdyr.
Iş bölegini duzly suw bilen öçürmek aňsat, ýokary gatylyk we tekiz ýüz almak aňsat, öçürmegi döretmek aňsat däl, gaty ýumşak ýer däl, ýöne iş bölegini deformasiýa etmek we hatda çatlamak aňsat. Ýagy öçüriji serişde hökmünde ulanmak diňe gaty sowadylan austenidiň durnuklylygy üçin amatlydyr, käbir legirlenen polatlarda ýa-da kiçi ululykdaky uglerod polatynda öçürmek deňeşdirme boýunça uly.
III.polaty çydamlandyrmagyň maksady
1. Köwüşligi azaltmak, içki stresi aýyrmak ýa-da azaltmak. Polady söndürmekde içki stres we köwüşlik köp bolýar, meselem, wagtynda çydamlylandyrmazlyk poladyň deformasiýasyna ýa-da hatda çatlamagyna sebäp bolýar.
2, iş böleginiň zerur mehaniki häsiýetlerini almak üçin, iş böleginiň ýokary gatylygy we döwülmegi söndürilenden soň, dürli iş bölekleriniň dürli häsiýetleriniň talaplaryny kanagatlandyrmak üçin, zerur berkligi we plastikligi azaltmak üçin degişli temperatura arkaly gatylygy sazlap bolýar.
3, Iş böleginiň ölçegini durnuklaşdyryň
4, käbir legirlenen polatlary ýumşatmak kyn bolanda, ýokary temperaturada ýumşatmakdan soň, söndürmek (ýa-da kadalaşdyrmak) köplenç ulanylýar, şonuň üçin polat karbidi degişli agregasiýany gazanýar we gatylygy peselýär, bu bolsa kesmegi we gaýtadan işlemegi ýeňilleşdirýär.
Goşmaça düşünjeler
1, tawlamak: degişli temperatura çenli gyzdyrylýan, belli bir wagtlap saklanýan we soňra haýal sowadylýan ýylylyk bilen işleme prosesini aňladýar. Umumy tawlamak prosesleri: gaýtadan kristallaşdyrma tawlamak, stresden dynmak tawlamak, sferoid tawlamak, doly tawlamak we ş.m. Tawlamagyň maksady: esasan metal materiallarynyň gatylygyny azaltmak, plastikligi gowulandyrmak, kesmegi ýa-da basyşly işleme prosesini ýeňilleşdirmek, galan stresleri azaltmak, gomogenizasiýanyň gurluşyny we düzümini gowulandyrmak ýa-da guramany taýýar etmek üçin soňky ýylylyk bilen işleme.
2, kadalaşdyrmak: polat ýa-da polaty (polat kritiki temperatura nokadynda) 30 ~ 50 ℃-den ýokary gyzdyryp, degişli wagty saklamak, dymyk howada sowatmak we ýylylyk bilen işläp bejermek prosesini aňladýar. Normallaşdyrmagyň maksady: esasan pes uglerodly polatyň mehaniki häsiýetlerini gowulandyrmak, kesiş we işleniş ukybyny gowulandyrmak, däneleri arassalamak, guramaçylyk kemçiliklerini aradan aýyrmak we soňraky ýylylyk bilen işläp bejermek üçin guramany taýýarlamak.
3, söndürme: belli bir temperaturadan ýokary Ac3 ýa-da Ac1 (temperaturanyň kritik nokadyndan aşak polat) gyzdyrylan polaty belli bir wagta çenli saklamaga, soňra degişli sowadyş tizligine çenli ýylylyk bilen işleme prosesini amala aşyrmaga degişlidir. Umumy söndürme prosesleri bir orta söndürme, iki orta söndürme, martensit söndürme, bainit izotermik söndürme, ýüzleý söndürme we ýerli söndürmedir. Söndürmegiň maksady: polat bölekleriniň zerur martensit gurluşyny almagy, iş böleginiň gatylygyny, berkligini we aşynma garşylygyny ýokarlandyrmagy, soňky ýylylyk bilen işleme üçin gurama üçin gowy taýýarlyk görmegi.
4, çydamlandyrmak: polat gatadylyp, soňra Ac1-den aşak temperatura çenli gyzdyrylyp, saklanýan wagta çenli, soňra bolsa otag temperaturasyna çenli sowadylan ýylylyk bilen işleme prosesine degişlidir. Umumy çydamlandyrma prosesleri: pes temperatura çydamlandyrmak, orta temperatura çydamlandyrmak, ýokary temperatura çydamlandyrmak we köp gezek çydamlandyrmakdyr.
Temperleşdirmegiň maksady: esasan, polatdan söndürmede dörän stresi ýok etmek, şonuň üçin polat ýokary berklige we aşynma garşylygyna eýe bolýar, şeýle hem zerur plastiklige we berklige eýedir.
5, temperleme: kompozit ýylylyk bilen işlemek prosesiniň söndürilmegi we ýokary temperatura temperlemesi üçin polat ýa-da polat diýilýär. Polady temperleme işlerinde temperleme polat diýlip atlandyrylýar. Umuman, orta uglerodly gurluş polatyna we orta uglerodly legirlenen gurluş polatyna degişlidir.
6, karbürizasiýa: karbürizasiýa uglerod atomlarynyň polat ýüz gatlagyna aralaşmagyny üpjün etmek prosesidir. Şeýle hem, pes uglerodly polat iş böleginiň ýüz gatlagyny ýokary uglerodly polatdan, soňra bolsa söndürme we pes temperatura temperaturasyna çenli ýumşadylandan soň, iş böleginiň ýüz gatlagy ýokary berklige we aşynma garşylygyna eýe bolýar, iş böleginiň merkezi bölegi bolsa pes uglerodly polatyň berkligini we plastikligini saklaýar.
Wakuum usuly
Sebäbi metal iş böleklerini gyzdyrmak we sowadmak işleri onlarça ýa-da hatda onlarça hereketi ýerine ýetirmegi talap edýär. Bu hereketler wakuum ýylylyk bilen işläp bejerýän peçde amala aşyrylýar, operator oňa ýakynlaşyp bilmeýär, şonuň üçin wakuum ýylylyk bilen işläp bejerýän peçiň awtomatlaşdyryş derejesiniň ýokary bolmagy talap edilýär. Şol bir wagtyň özünde, käbir hereketler, meselem, gyzdyrmak we saklamak ýaly metal iş bölegini öçürmek prosesiniň ahyrynda alty, ýedi hereketden ybarat bolup, 15 sekuntda tamamlanmaly. Şeýle çeýe şertlerde köp hereketleri ýerine ýetirmek operatoryň howsalasyny döredip, nädogry işlemegi emele getirýär. Şonuň üçin diňe ýokary derejeli awtomatlaşdyrma programma laýyklykda takyk we wagtynda utgaşdyrylyp bilner.
Metal bölekleriniň wakuum ýylylyk bilen işlenilmegi ýapyk wakuum peçinde amala aşyrylýar, berk wakuum möhürlemesi hemmelere mälim. Şonuň üçin peçiň asyl howa syzma tizligini almak we berjaý etmek, wakuum peçiň işleýän wakuumyny üpjün etmek, bölekleriň hilini üpjün etmek üçin wakuum ýylylyk bilen işlenilmegi örän möhüm ähmiýete eýedir. Şonuň üçin wakuum ýylylyk bilen işlenilýän peçiň esasy meselesi ygtybarly wakuum möhürleme gurluşyna eýe bolmakdyr. Wakuum peçiň wakuum işini üpjün etmek üçin wakuum ýylylyk bilen işlenilýän peçiň gurluşynyň dizaýny esasy ýörelgä eýermeli, ýagny peçiň göwresinde gaz geçirmeýän kebşirleme ulanylmaly, peçiň göwresinde bolsa deşigi mümkin boldugyça az açmaly ýa-da açmaly däl, wakuum syzma mümkinçiligini azaltmak üçin dinamiki möhürleme gurluşyny az ulanmaly ýa-da ondan gaça durmaly. Wakuum peçiň göwresine oturdylan bölekler, aksessuarlar, mysal üçin suw bilen sowadylýan elektrodlar, termoelement eksport enjamy hem gurluşy möhürlemek üçin dizaýn edilmelidir.
Gyzdyryjy we izolýasiýa materiallarynyň köpüsi diňe wakuum astynda ulanylyp bilner. Wakuum ýylylyk bilen işleýän peçleriň gyzdyryjy we ýylylyk izolýasiýa örtügi wakuum we ýokary temperatura işlerinde ulanylýar, şonuň üçin bu materiallar ýokary temperatura garşylygyny, radiasiýa netijelerini, ýylylyk geçirijiligini we beýleki talaplary öňe sürýär. Oksidlenme garşylygyna bolan talaplar ýokary däl. Şonuň üçin wakuum ýylylyk bilen işleýän peçlerde gyzdyryjy we ýylylyk izolýasiýa materiallary üçin tantal, volfram, molibden we grafit giňden ulanylýar. Bu materiallar atmosfera ýagdaýynda okislenmesi örän aňsat, şonuň üçin adaty ýylylyk bilen işleýän peçlerde bu gyzdyryjy we izolýasiýa materiallaryny ulanyp bolmaýar.
Suw bilen sowadylýan enjam: wakuum ýylylyk bilen işleýän peçiň daşky örtügi, peçiň gapagy, elektrik gyzdyryjy elementler, suw bilen sowadylýan elektrodlar, aralyk wakuum ýylylyk izolýasiýasynyň gapysy we beýleki bölekler wakuumda, ýylylyk iş ýagdaýynda bolýar. Şeýle örän amatsyz şertlerde işleýän mahaly, her bir bölegiň gurluşynyň deformasiýa ýa-da zaýalanmazlygyna, şeýle hem wakuum möhüriniň gyzmazlygyna ýa-da ýanmazlygyna göz ýetirmeli. Şonuň üçin, wakuum ýylylyk bilen işleýän peçiň kadaly işlemegini we ýeterlik ulanyş möhletini üpjün etmek üçin her bir bölek dürli ýagdaýlara görä suw bilen sowadyjy enjamlar bilen gurnalmalydyr.
Pes woltly ýokary tokly: wakuum konteýnerini ulanmak, wakuum wakuum derejesi birnäçe lxlo-1 torr aralygynda bolanda, energiýa berlen geçirijiniň wakuum konteýnerini ýokary woltlylykda ýerleşdirmek, ýalpyldawuk boşalma hadysasyny döreder. Wakuum ýylylyk bilen işläp bejeriş peçinde uly ýaý boşalmasy elektrik gyzdyryjy elementini, izolýasiýa gatlagyny ýakyp, uly heläkçiliklere we ýitgilere sebäp bolar. Şonuň üçin wakuum ýylylyk bilen işläp bejeriş peçinde elektrik gyzdyryjy elementiniň iş wolty, adatça, 80-100 woltdan ýokary bolmaly däl. Şol bir wagtyň özünde elektrik gyzdyryjy element gurluşynyň dizaýnynda bölekleriň ujunyň bolmagyndan gaça durmak, elektrodlaryň arasyndaky elektrod aralygy gaty kiçi bolmaly däl, ýalpyldawuk boşalmasynyň ýa-da ýaý boşalmasynyň döremeginiň öňüni almak ýaly netijeli çäreleri görmek gerek.
Temperleşdiriji
Iş böleginiň dürli öndürijilik talaplaryna görä, dürli temperatura temperaturalaryna görä, aşakdaky temperatura görnüşlerine bölünip bilner:
(a) pes temperatura bilen gyzdyrma (150-250 gradus)
Temperlenen martensit üçin emele gelen guramanyň pes temperaturada temperlenmegi. Onuň maksady, ulanyş wagtynda döwülmeginiň ýa-da wagtyndan öň zeperlenmeginiň öňüni almak üçin, öçürilen polatyň ýokary berkligini we ýokary aşynma çydamlylygyny saklamak üçin, öçürilen içki stres we döwülme derejesini azaltmakdyr. Ol esasan dürli ýokary uglerodly kesiji gurallar, ölçegler, sowuk çekilen şriftler, rulonly podşipnikler we karbürizirlenen bölekler we ş.m. üçin ulanylýar, temperlenenden soň berklik, adatça, HRC58-64 bolýar.
(ii) orta temperatura bilen gyzdyrmak (250-500 gradus)
Temperirlenen kwarts göwresi üçin orta temperatura temperaturasyny temperlemek guramasy. Onuň maksady ýokary akym güýjüni, elastiklik çägini we ýokary berkligi almakdyr. Şonuň üçin, esasan, dürli ýazlar we gyzgyn iş galyplaryny gaýtadan işlemek üçin ulanylýar, temperlemek berkligi, adatça, HRC35-50 bolýar.
(C) ýokary temperatura bilen gyzdyrmak (500-650 gradus)
Temperlenen Sohnit üçin guramanyň ýokary temperatura bilen temperlenmegi. Adaty söndürme we ýokary temperatura bilen temperlenmegiň utgaşdyrylan ýylylyk bilen işlenmegi temperlenmegiň işlenmegi diýlip atlandyrylýar, onuň maksady berkligi, gatylygy we plastikligi, berkligi we umumy mehaniki häsiýetleri has gowy almakdyr. Şonuň üçin awtoulaglarda, traktorlarda, stanoklarda we birleşdiriji sterženlerde, boltlarda, dişli çarhlarda we wallarda giňden ulanylýar. Temperlenmegiň soňundaky gatylyk, adatça, HB200-330 bolýar.
Deformasiýanyň öňüni almak
Takyk çylşyrymly galyp deformasiýalarynyň sebäpleri köplenç çylşyrymly bolýar, ýöne biz diňe onuň deformasiýa kanunyna eýe bolýarys, onuň sebäplerini seljerýäris, galyp deformasiýasynyň öňüni almak üçin dürli usullary ulanýarys, ony azaldyp bilýäris, ýöne gözegçilik edip bilýäris. Umuman aýdanyňda, takyk çylşyrymly galyp deformasiýalarynyň termoişlemesi aşakdaky öňüni alyş usullaryny ulanyp bolýar.
(1) Materiallaryň makul saýlanmagy. Takyk çylşyrymly galyplar mikrodeformasiýaly galyp polatdan (meselem, howa öçüriji polat) gowy material hökmünde saýlanmaly, agyr galyp polatlarynyň karbid bölgüsi makul dömäk we gyzdyryp termoişleme arkaly amala aşyrylmaly, has uly we dömäk mümkin däl galyp polatlary berk erginli iki gezek arassalaýyşly termoişleme arkaly ulanylyp bilner.
(2) Galypyň gurluşynyň dizaýny makul bolmaly, galyňlygy gaty tapawutly bolmaly däl, görnüşi simmetrik bolmaly, uly galypyň deformasiýa kanunyna eýermegi üçin işleme rugsaty saklanmaly, uly, takyk we çylşyrymly galyplar üçin gurluşlaryň utgaşmasynda ulanylyp bilner.
(3) Takyk we çylşyrymly galyplar, işleniş prosesinde döreýän galyndy stresleri aradan aýyrmak üçin öňünden ýylylyk bilen işlenilmelidir.
(4) Gyzdyryş temperaturasyny makul saýlamak, gyzdyryş tizligini dolandyrmak, takyk çylşyrymly galyplar üçin galyplaryň gyzdyryş işlemeginiň deformasiýasyny azaltmak üçin haýal gyzdyrmak, öňünden gyzdyrmak we beýleki deňagramly gyzdyryş usullaryny ulanmak mümkin.
(5) Galypyň berkligini üpjün etmek şerti bilen, öňünden sowatmak, derejelendirilen sowatmak ýa-da temperatura söndürmek usulyny ulanmaga synanyşyň.
(6) Takyk we çylşyrymly galyplar üçin, rugsat berilýän şertlerde, wakuum gyzdyryp söndürmegi we söndürenden soň çuňňur sowadyjy işlemegi ulanmaga synanyşyň.
(7) Käbir takyk we çylşyrymly galyplar üçin galypyň takyklygyny gözegçilikde saklamak üçin öňünden ýylylyk bilen işläp, garraýan ýylylyk bilen işläp, nitridleme ýylylyk bilen işläp bolýar.
(8) Galyp çäge deşiklerini, gözenekliligini, aşynmagyny we beýleki kemçiliklerini abatlamakda, abatlaýyş prosesinde deformasiýanyň öňüni almak üçin sowuk kebşirleme enjamyny we abatlaýyş enjamlarynyň beýleki termal täsirlerini ulanyň.
Mundan başga-da, takyk we çylşyrymly galyplaryň deformasiýasyny azaltmak üçin dogry ýylylyk bilen işläp bejermek prosesi (meselem, deşikleri doldurmak, deşikleri daňmak, mehaniki berkitmek, laýyk gyzdyrmak usullary, galypyň sowadyş ugruny we sowadyjy gurşawdaky hereket ugruny dogry saýlamak we ş.m.) we dogry gyzdyryp, ýylylyk bilen işläp bejermek prosesi hem netijeli çäreler bolup durýar.
Ýüzi öçürmek we gyzdyrmak üçin ýylylyk bilen işlemek, adatça, induksiýa gyzdyrmak ýa-da alow gyzdyrmak arkaly amala aşyrylýar. Esasy tehniki parametrler ýüziň gatylygy, ýerli gatylyk we netijeli berkidiji gatlagyň çuňlugydyr. Gatylyk synagy üçin Wikers gatylyk synagyny ulanyp bolýar, şeýle hem Rokwell ýa-da ýüzi Rokwell gatylyk synagyny ulanyp bolýar. Synag güýjüniň (ölçeginiň) saýlanmagy netijeli berkidiji gatlagyň çuňlugyna we iş böleginiň ýüzi berkligine baglydyr. Bu ýerde üç görnüşli berklik synagy gatnaşýar.
Birinjiden, Vickers gatylyk synag enjamy gyzdyrylyp işlenen iş bölekleriniň ýüzüniň gatylygyny synagdan geçirmegiň möhüm serişdesidir, ony synag güýjünden 0,5-den 100 kg-a çenli saýlap bolýar, ýüzüniň berklenen gatlagyny 0,05 mm galyňlygyna çenli inçe synagdan geçirip bolýar we onuň takyklygy iň ýokary bolýar, şeýle hem gyzdyrylyp işlenen iş bölekleriniň ýüzüniň gatylygyndaky kiçi tapawutlary tapawutlandyryp bolýar. Mundan başga-da, netijeli berklenen gatlagyň çuňlugyny Vickers gatylyk synag enjamy hem anyklamaly, şonuň üçin ýüzüniň gyzdyrylyp işlenen iş bölegini ýa-da ýüzüniň gyzdyrylyp işlenen iş bölegini ulanýan köp sanly enjam üçin Vickers gatylyk synag enjamy bilen enjamlaşdyrmak zerurdyr.
Ikinjiden, ýüzleý Rokwell gatylyk synag enjamy ýüzleý gatylaşan iş böleginiň gatylygyny synag etmek üçin hem örän amatlydyr, ýüzleý Rokwell gatylyk synag enjamynyň saýlamak üçin üç ölçegi bar. Dürli ýüzleý gatylaşan iş böleginiň 0,1 mm-den gowrak netijeli gatylaşma çuňlugyny synag edip bilýär. Ýüzleý Rokwell gatylyk synag enjamynyň takyklygy Vikers gatylyk synag enjamy ýaly ýokary bolmasa-da, ýylylyk bilen işläp bejeriş zawodynyň hil dolandyryşy we anyklaýyş üçin ygtyýarly barlag serişdesi hökmünde talaplara laýyk gelýär. Mundan başga-da, ol ýönekeý işleýşi, ulanmagy aňsatlygy, arzanlygy, çalt ölçeýşi, gatylyk gymmatyny we beýleki häsiýetlerini gönüden-göni okap bilmegi bilen tapawutlanýar, ýüzleý Rokwell gatylyk synag enjamynyň ulanylmagy ýüzleý gyzdyryş bilen işläp bejeriş iş böleginiň çalt we zaýalanmaýan bölek-bölek synag üçin tapgyrlaýyn bolup biler. Bu metal gaýtadan işlemek we maşyn öndürýän zawodlar üçin möhümdir.
Üçünjiden, ýüzleý termo işläp bejerilende gatylaşan gatlak galyňlaşanda, Rokwell gatylyk synagyny hem ulanyp bolýar. Termo işläp bejerilende gatylaşan gatlagyň galyňlygy 0,4 ~ 0,8 mm bolanda, HRA ölçegini ulanyp bolýar, gatylaşan gatlagyň galyňlygy 0,8 mm-den köp bolanda bolsa, HRC ölçegini ulanyp bolýar.
Vickers, Rockwell we Surface Rockwell-iň üç görnüşli gatylyk gymmatlyklaryny biri-birine aňsatlyk bilen öwürmek, standarta, çyzgylara ýa-da ulanyjynyň islegine görä gatylyk gymmatyna öwürmek mümkin. Degişli öwürme tablisalary halkara ISO standartynda, Amerikanyň ASTM standartynda we Hytaýyň GB/T standartynda berilýär.
Ýerlileşdirilen gatylaşma
Eger bölekler ýerli berklik talaplaryna laýyk gelse, induksiýa gyzdyryş we ýerli söndüriji ýylylyk bilen işlemegiň beýleki usullary bar bolsa, şeýle bölekler, adatça, çyzgylarda ýerli söndüriji ýylylyk bilen işlemegiň ýerini we ýerli gatylyk gymmatyny görkezmelidir. Bölekleriň gatylyk synagy bellenen ýerde geçirilmelidir. Gatylyk synag gurallary Rokwell gatylyk synag gurallarynda ulanylyp bilner, HRC gatylyk gymmatyny synagdan geçirip bolýar, meselem, gyzdyryş bilen işlemegiň gatylyk gatlagynyň ýüzbe-ýüz bolmagy ýaly, Rokwell gatylyk synag gurallarynda ýüzeý ulanylyp bilner, HRN gatylyk gymmatyny synagdan geçirip bolýar.
Himiki ýylylyk bilen işleme
Himiki termoişleme, iş böleginiň ýüzüne bir ýa-da birnäçe himiki elementleriň atomlarynyň siňdirilmegini üpjün etmekden ybarat bolup, iş böleginiň ýüzüniň himiki düzümini, gurluşyny we işini üýtgetmek üçin ulanylýar. Söndürilenden we pes temperaturada ýumşadylandan soň, iş böleginiň ýüzü ýokary berklige, aşynma garşylygyna we kontakt ýadawlygyna eýe bolýar, iş böleginiň özeni bolsa ýokary berklige eýedir.
Ýokarda aýdylanlara görä, ýylylyk bilen işleme prosesinde temperaturany anyklamak we ýazga almak örän möhümdir we temperatura gözegçiliginiň ýaramaz bolmagy önüme uly täsir edýär. Şonuň üçin temperaturany anyklamak örän möhümdir, tutuş prosesde temperatura meýilleri hem örän möhümdir, netijede ýylylyk bilen işleme prosesinde temperatura üýtgemelerini ýazga almak zerurdyr, bu bolsa geljekki maglumatlary seljermäge, şeýle hem temperaturanyň talaplara laýyk gelmeýändigini görmäge kömek edip biler. Bu geljekde ýylylyk bilen işleme prosesini gowulandyrmakda örän uly rol oýnar.
Işleýiş tertibi
1, Iş ýerini arassalaň, elektrik üpjünçiliginiň, ölçeg gurallarynyň we dürli açarlaryň kadaly işleýändigini we suw çeşmesiniň ýumşakdygyny barlaň.
2, Operatorlar gowy zähmet goragy gorag enjamlaryny geýmelidirler, ýogsam bu howply bolar.
3, enjamyň we enjamyň ömrüni uzaltmak üçin, enjamyň tehniki talaplaryna laýyklykda temperatura ýokarlanýan we düşýän bölekleriniň temperaturasynyň ýokarlanmagy we peselmegi bilen gözegçilik güýjüniň umumy geçirijilik açaryny açyň.
4, ýylylyk bilen işleýän peçiň temperaturasyna we tor kemeriniň tizligini düzgünleşdirmäge üns bermek, dürli materiallar üçin zerur bolan temperatura standartlaryny özleşdirmek, iş böleginiň gatylygyny we ýüzüniň göniligini we oksidlenme gatlagyny üpjün etmek we howpsuzlygy çynlakaý gowy ýerine ýetirmek.
5, Temperatura pejiniň temperaturasyna we tor kemeriniň tizligine üns bermek üçin, iş parçasynyň temperaturadan soň hil talaplaryna laýyk gelmegi üçin, çykyş howasyny açyň.
6, işde wezipä ýapyşmaly.
7, zerur bolan ýangyn söndüriş enjamlaryny sazlamak we ulanmak we tehniki hyzmat etmek usullary bilen tanyş bolmak.
8, Enjamy togtadanda, ähli dolandyryş açarlarynyň öçürilen ýagdaýdadygyny barlamaly we soňra umumy geçiriji açary ýapmaly.
Aşa gyzgynlyk
Rolikli aksessuarlaryň gödek agzyndan podşipnik bölekleriniň mikrostrukturynyň gyzgynlygyny görüp bolýar. Emma gyzgynlygyň takyk derejesini kesgitlemek üçin mikrostruktura gözegçilik etmek gerek. Eger GCr15 polatdan sowadyjy guramada gödek iňňe martensit görnüşi bolsa, bu gyzgynlyk guradyşydyr. Söndürüji gyzgynlygyň emele gelmeginiň sebäbi gaty ýokary ýa-da gyzgynlyk we saklamak wagty gaty uzyn bolup, gyzgynlygyň doly diapazonyndan gelip çykýar; şeýle hem, lenta karbidiniň asyl gurluşynyň çynlakaý bolmagy sebäpli bolup biler, iki lentanyň arasyndaky pes uglerodly ýerde ýerli martensit iňňesiniň galyňlygyny emele getirýär we ýerli gyzgynlyga getirýär. Gyzgyn guramada galan austenit artýar we ölçeg durnuklylygy peselýär. Söndürüji guramanyň gyzgynlygy sebäpli polat kristaly gödek bolýar, bu bolsa bölekleriň berkliginiň peselmegine, zarba garşylygynyň azalmagyna we podşipnikiň ömrüniň hem azalmagyna getirýär. Güýçli gyzgynlyk hatda söndüriji çatlaklara sebäp bolup biler.
Aşaky gyzgynlyk
Söndürme temperaturasy pes ýa-da ýaramaz sowadyş mikrostrukturada standart Torrenit guramasyndan has köp emele getirýär, bu bolsa gyzdyrylma gurama diýlip atlandyrylýar, bu bolsa gatylygyň peselmegine, aşynma garşylygynyň ep-esli peselmegine getirýär we rulon bölekleriniň podşipniginiň ömrüne täsir edýär.
Çatlaklary söndürmek
Rolikli podşipnik bölekleriniň öçürme we sowadyş prosesinde içki dartgynlyklar sebäpli öçürme döwükleri diýlip atlandyrylýan döwükler emele gelýär. Şeýle döwükleriň sebäpleri: öçürme sebäpli gyzdyrma temperaturasy gaty ýokary ýa-da sowadyş gaty çalt bolýar, termiki dartgynlyk we metalyň massa göwrüminiň üýtgemegi, dartgynlygyň gurluşy polatyň döwülme güýjünden uly bolýar; işçi ýüzünde asyl kemçilikleriň (ýüzdäki döwükler ýa-da dyrnaklar ýaly) ýa-da polatdaky içki kemçilikleriň (şlak, metal däl çyzyklaryň agyr goşulmalary, ak tegmiller, kiçelme galyndylary we ş.m. ýaly) döremegi, öçürmede dartgynlyk konsentrasiýasynyň emele gelmegi; ýüzde güýçli dekarburizasiýa we karbid bölünmegi; çydamlylaşdyrylandan soň öçürilen bölekler ýeterlik däl ýa-da wagtynda çydamlylandyrylmaýar; öňki proses sebäpli sowuk deşme dartgynlygy gaty uly bolýar, demirlemede bukulma, çuňňur öwrülme kesikleri, ýag oýuklarynyň ýiti gyralary we ş.m. Gysgaça aýdylanda, çydamly döwükleriň sebäbi ýokardaky faktorlaryň biri ýa-da birnäçesi bolup biler, içki dartgynlygyň bolmagy çydamly döwükleriň emele gelmeginiň esasy sebäbidir. Çydamly döwükler çuň we inçe bolýar, göni döwülýär we döwülen ýüzünde oksidlenen reňk bolmaýar. Köplenç podşipnik ýakasyndaky uzynlykdaky tekiz ýaryk ýa-da halka görnüşli ýaryk bolýar; podşipnik polat topunyň görnüşi S-şekilli, T-şekilli ýa-da halka görnüşli bolýar. Söndüriji ýaryklygyň guramaçylyk aýratynlyklary ýaryklygyň iki tarapynda-da dekarburizasiýa hadysasynyň ýoklugydyr, ony demir ýaryklaryndan we material ýaryklaryndan aýdyň tapawutlandyrýar.
Ýylylyk bilen işlenilen deformasiýa
NACHI podşipnik bölekleriniň ýylylyk bilen işlenişinde termal stres we guramaçylyk stresi bar, bu içki stres biri-biriniň üstüne goýulyp ýa-da bölekleýin kompensasiýa edilip bilner, çylşyrymly we üýtgeýändir, sebäbi ol gyzdyryş temperaturasy, gyzdyryş tizligi, sowadyş režimi, sowadyş tizligi, bölekleriň görnüşi we ölçegi bilen üýtgedilip bilner, şonuň üçin ýylylyk bilen işlenişiň deformasiýa bolmagy hökmandyr. Kanunyň hökmüni ykrar etmek we özleşdirmek podşipnik bölekleriniň deformasiýasyny (ýakanyň owal görnüşi, ululygy we ş.m.) dolandyryp bolýan diapazonda ýerleşdirip, önümçilik üçin amatly edip biler. Elbetde, ýylylyk bilen işleniş prosesinde mehaniki çaknyşyk hem bölekleriň deformasiýasyna sebäp bolar, ýöne bu deformasiýa operasiýany gowulandyrmak, azaltmak we öňüni almak üçin ulanylyp bilner.
Ýüzeýiň dekarburizasiýa edilmegi
Rolikli aksessuarlaryň podşipnik bölekleri ýylylyk bilen işläp bejeriş prosesinde, eger ol oksidleýji gurşawda gyzdyrylsa, ýüzi oksidlener, şonuň üçin bölekleriň ýerüsti uglerod massasynyň paýy azalar we netijede ýerüsti dekarburizasiýa ýüze çykar. Ýüzi dekarburizasiýa gatlagynyň çuňlugy soňky işläp bejerişden has köp saklanýan mukdary bölekleriň galyndylaryň arasynda galmagyna sebäp bolar. Elýeterli metallografik usul we mikrogatylyk usuly arkaly metallografik barlagda ýerüsti dekarburizasiýa gatlagynyň çuňlugyny kesgitlemek. Ýüzi gatlagynyň mikrogatylyk paýlanyş egri ölçeg usulyna esaslanýar we arbitraž kriteriýasy hökmünde ulanylyp bilner.
Ýumşak ýer
Ýeterlik derejede gyzdyrylmazlygy, ýaramaz sowadyş, rulman bölekleriniň ýüziniň gatylygynyň nädogry bolmagy sebäpli söndürme işlemesi ýeterlik däl, bu bolsa söndürme ýumşak nokady hökmünde belli bolan hadysadyr. Bu, ýüziň dekarburizasiýa edilmeginiň ýüziň aşynma garşylygynyň we ýadawlyk güýjüniň çynlakaý peselmegine sebäp bolup biljekdigine meňzeýär.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 5-nji dekabry