Himiki turbalar we klapanlar himiki önümçiligiň aýrylmaz bölegi bolup, dürli görnüşli himiki enjamlaryň arasyndaky baglanyşdyryjydyr. Himiki turbalarda iň köp ýaýran 5 klapan nähili işleýär? Esasy maksady? Himiki turbalar we armatura klapanlary näme? (11 görnüşli turba + 4 görnüşli armatura + 11 klapan) himiki turbalar bu zatlary doly düşünmek!
3
11 sany esasy klapan
Turba geçirijisindäki suwuklygyň akymyny dolandyrmak üçin ulanylýan enjama klapan diýilýär. Onuň esasy wezipeleri:
Roly açyň we ýapyň – turbageçirijidäki suwuklyk akymyny kesiň ýa-da aragatnaşyk saklaň;
Sazlama – turba geçirijisindäki suwuklygyň akymynyň tizligini, akymyny sazlamak üçin;
Drosselleme – klapan arkaly suwuklygyň akymy, netijede basyşyň uly derejede düşmegine getirýär.
Klassifikasiýa:
Turba geçirijisindäki klapanyň orny boýunça dürli-dürli bolup, kesiji klapanlara (şar klapanlary diýlip hem atlandyrylýar), gaz klapanlaryna, gözegçilik klapanlaryna, howpsuzlyk klapanlaryna we ş.m. bölünip bilner;
Klapanlaryň dürli gurluş görnüşlerine görä, olar derweze klapanlaryna, tıkaçly klapanlara (köplenç Koker diýilýär), şar klapanlaryna, kebelek klapanlaryna, diafragma klapanlaryna, astarly klapanlara we ş.m. bölünip bilner.
Mundan başga-da, klapanlar üçin dürli materiallar öndürilişine görä, poslamaýan polat klapanlar, döküm polat klapanlar, döküm demir klapanlar, plastik klapanlar, keramiki klapanlar we ş.m. bölünýär.
Degişli gollanmalarda we nusgalarda dürli klapan saýlamalaryny tapyp bolýar, bu ýerde diňe iň köp ýaýran klapan görnüşleri görkezilýär.
①Şar görnüşli klapan
Gurluşynyň ýönekeýligi, öndürilmegi we abat saklanmagy aňsatlygy sebäpli pes we orta basyşly turbageçirijilerde giňden ulanylýar. Suwuklygyň akymyny kesmek maksadyna ýetmek üçin tegelek klapan diskiniň (klapan kellesi) aşagyndaky klapan sütünine we klapan göwdesiniň flanes bölegine (klapan oturgyjy) gurnalýar.
Klapan sapagy klapan açylma derejesiniň ýüpüniň galdyrylmagy arkaly sazlanyp bilner, bu bolsa düzgünleşdirmede belli bir rol oýnaýar. Klapan kesiş täsiri sebäpli klapan kellesine we oturgyç tekizligine bagly bolansoň, suwuklygyň gaty bölejiklerini öz içine alýan turba geçirijisinde ulanmak üçin amatly däl.
Şar klapanlary klapan kellesini, oturgyjyny, daşky örtügini saýlamak üçin serişdeleriň aýratynlyklaryna laýyklykda ulanylyp bilner. Klapanlaryň erbet möhürlenmegi ýa-da klapan kellesi, oturgyjy we beýleki bölekleri zaýalanmagy sebäpli, klapanyň hyzmat möhletini uzaltmak üçin ýeňil pyçak, gyrymsy, ýüzleýiş we beýleki abatlaýyş we ulanmak usullaryny ulanyp bolýar.
②Derweze klapany
Ol bir ýa-da iki tekiz plastinka arkaly media akymynyň ugruna perpendikulýar bolup, klapan göwdesiniň möhürleýji ýüzi ýapylmak maksadyna ýetýär. Klapan plastinkasy klapany açmak üçin galdyrylýar.
Klapan sapagynyň aýlanmagy we galdyrylmagy bolan tekiz plastinka, suwuklygyň akymyny kadalaşdyrmak üçin deşigiň ululygy bilen. Bu klapan garşylygy kiçi, gowy möhürleme öndürijiligi, geçiş zähmetini tygşytlaýar, esasanam uly kalibrli turba geçirijileri üçin amatly, ýöne derweze klapanynyň gurluşy has çylşyrymly we has köp görnüşli.
Göwrüm gurluşyna görä dürli-dürli, açyk göwrümli we garaňky göwrümli bar; klapan plastinkasynyň gurluşyna görä paz görnüşli, parallel görnüşli we ş.m. bölünýär.
Umuman, paz görnüşli klapan plitasy ýeke klapan plitasydyr we parallel görnüşli klapan iki plitany ulanýar. Parallel görnüşli klapan plitasy paz görnüşli klapan görnüşine garanyňda öndürmek has aňsat, gowy abatlanýar, ulanmak aňsatlyk bilen deformasiýa edilmeýär, ýöne suwuklyk turbageçirijisindäki hapa zatlary daşamak üçin ulanylmaly däl, has köp suw, arassa gaz, nebit we beýleki turbageçirijileri daşamak üçin ulanylýar.
③Wantalaryň tıkajy
Daňgy, adatça, Cocker diýlip atlandyrylýar, ol klapan göwdesiniň turba geçirijisini açmak we ýapmak üçin konus şekilli daňgy bilen merkezi deşigi goýmak üçin ulanylmagydyr.
Dürli möhürleme görnüşlerine görä, tıkaçlary gaplama tıkaçlaryna, ýag bilen möhürlenen tıkaçlara we gaplama tıkaçsyz tıkaçlara we ş.m. bölüp bolýar. Tıkaçyň gurluşy ýönekeý, daşky ölçegleri kiçi, çalt açylýar we ýapylýar, işleýär, suwuklyga garşylygy az, üç ýa-da dört taraplaýyn paýlaýyş ýa-da açar klapanlaryny ýasamak aňsat.
Dişliniň möhürleýji ýüzi uly, geýilmegi aňsat, çalşyrmak kyn, akymy sazlamak aňsat däl, ýöne çalt kesilýär. Dişlini pes basyş we temperatura ýa-da suwuklyk turbasynda gaty bölejikleri saklaýan gurşaw üçin ulanyp bolýar, ýöne ýokary basyş, ýokary temperatura ýa-da bug turbasy üçin ulanmaly däl.
④Drosel klapany
Ol bir görnüşli globus klapanyna degişlidir. Klapan kellesiniň görnüşi konus şekilli ýa-da akymlaşdyrylandyr, bu bolsa düzgünleşdirilen suwuklyklaryň akymyny ýa-da gaz basyşyny we düzgünleşdirilişini has gowy dolandyryp biler. Klapan ýokary önümçilik takyklygyny we gowy möhürleme işini talap edýär.
Esasan, enjamlaryň gözegçiligi ýa-da nusga almak we beýleki turbageçirijiler üçin ulanylýar, ýöne turbageçirijilerdäki ýapyşyklyk we gaty bölejikler üçin ulanylmaly däl.
⑤Şar klapan
Şar klapan, şeýle hem şar merkezi klapan diýlip atlandyrylýar, soňky ýyllarda has çalt işlenip düzülen klapan görnüşidir. Ol klapan merkezi hökmünde ortasynda deşik bolan şary ulanýar we klapanyň açylmagyny ýa-da ýapylmagyny dolandyrmak üçin şaryň aýlanmagyna daýanýar.
Ol wilka meňzeş, ýöne wilkanyň möhürleýji ýüzünden kiçi, ykjam gurluşly, kommutasiýa üçin zähmeti tygşytlaýar we wilkadan has giňden ulanylýar.
Şari klapanlaryň önümçilik takyklygynyň ýokarlanmagy bilen, şari klapanlar diňe pes basyşly turba geçirijilerde ulanylmaýar, eýsem ýokary basyşly turba geçirijilerde hem ulanylyp gelinýär. Şeýle-de bolsa, möhürleýji materialyň çäklendirmeleri sebäpli, ol ýokary temperaturaly turba geçirijilerde ulanmak üçin amatly däl.
⑥ Diafragma klapanlary
Adatça rezin diafragma klapanlary bar. Bu klapanyň açylmagy we ýapylmagy üçin ýörite rezin diafragma ulanylýar, diafragma klapan göwdesi bilen klapan gapagynyň arasynda gysylýar we klapan ştiftiniň aşagyndaky disk diafragmany klapan göwdesine berk basýar we möhürlenýär.
Bu klapan ýönekeý gurluşa, ygtybarly möhürlenmä, aňsat tehniki hyzmata we pes suwuklyga garşylyga eýedir. Kislotaly gurşawlary we asma gaty maddalary bolan suwuk turba geçirijilerini daşamak üçin amatlydyr, ýöne, adatça, ýokary basyşlarda ýa-da 60 ℃-den ýokary temperaturada turba geçirijilerinde ulanylmaly däldir, turba geçirijilerinde organiki erginleri we güýçli oksidleýji gurşawlary daşamak üçin ulanylmaly däldir.
⑦ Klapany barlaň
Gaýtarmaýan klapanlar ýa-da yzyna gaýtarma klapanlary diýlip hem atlandyrylýar. Ol turba geçirijisine suwuklygyň diňe bir ugurda akyp bilmegi we ters akyma rugsat berilmezligi üçin gurnalýar.
Ol awtomatik ýapylýan klapanyň bir görnüşidir, klapanyň göwresinde klapan ýa-da sallanýan plastinka bar. Ortaça suw akanda, suwuklyk awtomatiki usulda klapan gapagyny açar; suwuklyk yzyna akanda, suwuklyk (ýa-da ýaz güýji) awtomatiki usulda klapan gapagyny ýapar. Barlaýjy klapanyň dürli gurluşyna görä, ol göteriji we sallanýan iki kategoriýa bölünýär.
Galdyryş barlag klapanynyň gapdaly klapan kanalynyň göteriji hereketine perpendikulýar bolup, adatça gorizontal ýa-da dik turbageçirijilerde ulanylýar; aýlanýan barlag klapanynyň gapdaly köplenç roker plitasy diýlip atlandyrylýar, roker plitasynyň tarapy wal bilen baglanyşykly, roker plitasy walyň daşyndan aýlanyp bilner, aýlanýan barlag klapan, adatça, gorizontal turbageçirijide gurnalýar, kiçi diametr üçin dik turbageçirijide hem gurnalýar, ýöne akymyň gaty uly bolmaly däldigine üns beriň.
Barlag klapany, adatça, arassa suw geçiriji turba üçin ulanylýar, sebäbi suw geçiriji turbanyň gaty bölejiklerini we ýapyşyklygyny saklaýar. Lift görnüşli barlag klapanynyň ýapyk işlemegi aýlanýan görnüşdäkiden has gowy, ýöne aýlanýan görnüşdäki barlag klapanynyň suwuklyga garşylygy göteriji görnüşdäkiden az. Umuman, aýlanýan barlag klapany uly kalibrli suw geçiriji turba üçin amatlydyr.
⑧Kelebek klapany
Kelebek klapan - turba geçirijisiniň açylmagyny we ýapylmagyny dolandyrmak üçin aýlanýan disk (ýa-da oval disk). Ol ýönekeý gurluşly, kiçi daşky ölçegli.
Möhürleme gurluşy we material meseleleri sebäpli, klapanyň ýapylýan işi pes, diňe pes basyşly, uly diametrli turba geçirijilerini düzgünleşdirmek üçin ulanylýar, adatça turba geçirijisinde suw, howa, gaz we beýleki serişdeleri geçirmekde ulanylýar.
⑨ Basyşy peseldýän klapan
Awtomatiki klapanyň belli bir gymmatyna çenli orta basyşy azaltmak üçin, klapandan soňky umumy basyş klapanyň öňündäki basyşyň 50% -inden az bolmaly, bu bolsa esasan diafragma, ýaz, piston we orta basyşyň beýleki böleklerine daýanyp, klapan gapdaly bilen klapan oturgyjynyň boşlugynyň arasyndaky basyş tapawudyny dolandyrýar we basyşy peseltmek maksadyna ýetýär.
Basyşy peseldýän klapanlaryň köp görnüşleri bar, umumy porşen we diafragma ikinji görnüşli.
⑩ astarlama klapany
Ortaça gurşawyň poslamagynyň öňüni almak üçin käbir klapanlary klapan göwdesinde we klapan kellesinde poslama garşy materiallar (gurşun, rezin, emal we ş.m.) bilen örtmek gerek, örtgü materiallary ortaça gurşawyň häsiýetine görä saýlanmaly.
Astarlamanyň amatlylygy üçin, astarly klapanlar esasan göni burçly ýa-da göni akymly görnüşde ýasalýar.
⑪ Howpsuzlyk klapanlary
Himiki önümçiligiň howpsuzlygyny üpjün etmek üçin, basyş astyndaky turba geçiriji ulgamynda hemişelik howpsuzlyk enjamy bar, ýagny turba geçirijisiniň ujuna ýa-da troýnik aralygyna gurlan perde plitasyny goýmak ýaly belli bir galyňlykda metal list saýlamak.
Turba geçirijisindäki basyş ýokarlananda, basyşy azaltmak maksadyna ýetmek üçin list döwülýär. Ýyrtylýan plitalar, adatça, pes basyşly, uly diametrli turba geçirijilerinde ulanylýar, ýöne howpsuzlyk klapanlary bolan himiki turba geçirijileriniň köpüsinde howpsuzlyk klapanlary köp görnüşli bolup, olary iki kategoriýa, ýagny ýazly we ryçagly görnüşe bölmek bolýar.
Ýazly howpsuzlyk klapanlary, esasan, ýapyň güýjüne daýanýar we möhürlenmegini üpjün edýär. Turbadaky basyş ýazyň güýjünden geçende, klapan gurşaw tarapyndan açylýar we turbadaky suwuklyk boşadylýar, şonuň üçin basyş peselýär.
Turbadaky basyş ýaz güýjünden aşak düşenden soň, klapan ýene-de ýapylýar. Ryçak görnüşli howpsuzlyk klapanlary, esasan, ryçagyň agramynyň güýjüne daýanyp, möhürlenýär, bu bolsa ýaz görnüşi bilen hereket etmegiň esasydyr. Howpsuzlyk klapanyny saýlamak, nominal basyş derejesini kesgitlemek üçin işçi basyşyna we işçi temperaturasyna esaslanýar, onuň kalibr ölçegini degişli düzgünlere salgylanyp hasaplap bolýar.
Howpsuzlyk klapanynyň gurluşynyň görnüşi, klapan materialy gurşawyň häsiýetine we iş şertlerine görä saýlanmaly. Howpsuzlyk klapanynyň başlangyç basyşy, synagy we kabul edilmegi üçin ýörite şertler bar, howpsuzlyk bölümi tarapyndan yzygiderli kalibrlenmeli, möhür basylmaly we ulanylyşda howpsuzlygy üpjün etmek üçin özbaşdak sazlanmaly däldir.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 1-nji dekabry